Amasya Tabip Odası'ndan Bilinçsiz İlaç Tüketimi Uyarısı

Amasya Tabip Odası (ATO) Başkanı Dr. Öner Nergiz, yapılan araştırmalarda Türkiye'de bilinçsiz ve gereksiz ilaç kullanımının en üst seviyelere kadar çıktığını ve ülke ekonomisine verdiği zararın artık telafi edilemeyecek boyuta geldiğini söyledi.

Uygunsuz ilaç kullanımında antibiyotiklerin başta geldiğini belirten Dr. Öner Nergiz, Türkiye'de antibiyotiklerin yüzde 19'luk pay ile en çok kullanılan ilaç grubu durumundayken, dünyada ise en çok kullanılan ilaçlar sıralamamasında 4. sırada yer aldığını belirtti.

Bilinçli kullanıldığı takdirde enfeksiyonla mücadelede olağanüstü katkı sağlayan antibiyotiklerin aksi durumda ağır yan etkilere ve bazen de ölüme yol açtığına dikkat çeken Dr. Nergiz, "Antibiyotik ehliyetli ellerde mükemmel bir şifa aracı iken, ehliyetsiz ellerde öldüren bir silaha dönüşmektedir" dedi.

Türkiye'de kamu sağlık harcamalarının genel bütçeden aldığı payın giderek küçülmesine rağmen, son dönemde bu alanda reform niteliğinde ciddi gelişmeler olduğunu anımsatan Dr. Nergiz, "Kamudaki bu gelişmenin yanı sıra sağlıkta özel sektöre yönelik özendirici yaklaşımlar ve destekler bu alanda da önemli bir kapasite oluşmasını sağlamıştır. Ancak, ister kamu tarafından yüklenilsin, isterse kişilerin kendi bütçelerine yansısın, doğru belirlenmiş bir tedavinin en az giderle gerçekleştirilmesi bu konudaki akılcı yaklaşımın son aşaması olmalıdır. İlaçların etkilerinin yanında yan etkileri de vardır ki bilinçsiz kullandığımız ilaçlar hayatımızın ileriki dönemlerinde sıkıntılı günler geçirmemize sebep olabilir. Bunlara ülkemizdeki akılcı olmayan ilaç kullanımına ait istatistiklere zemin oluşturması için dikkat çekiyorum. Ülkemizde yıllık ilaç harcaması 9-10 milyar dolar olup kişi başına düşen sağlık harcaması ise yurtiçi hasılanın yüzde 5'ni oluşturmaktadır. Sağlık harcamalarında ilacın payı ise yüzde 32 ile AB ülkeleri arasında birinci sıradadır. İlaç bedeli ödemelerinin kamu payı ise Türkiye'de yüzde 85 iken, ABD ise bu oran yüzde 13 olarak kayıtlara girmiştir" diye konuştu.

"Çevremizde en yakınlarımızın adeta küçük bir eczaneyi andıran ilaç dolaplarında, gittiği her hekimden aldığı ve fakat tamamını kullanmadığı, bir kutudan kullanılan birkaç ilaçtan kalan artık ilaçlarla dolu olduğunu görürüz. Yine en yakınlarımızın zaman zaman adeta bir hekim veya eczacı gibi bu ilaçları size, bize veya komşu ve akrabalarımıza tavsiye etme yarışına girdiklerine de oldukça sık rastlamaktayız. Hatta poliklinik önünde belki de birkaç dakika sonra muayene olmak için önüne çıkacağı hekimin duymasına da aldırış bile etmeden diğer hastaya bir önceki hastalığına iyi gelen bir ilacı tavsiye etmeyi de bir iyilik veya yardım gören hastalık hastası hastalarımızın sayısını da küçümsemeyecek sayıda değildir" diyen Dr. Nergiz, şöyle devam etti: "Dünyada yanlış, gereksiz, etkisiz ve yüksek maliyetli ilaç kullanımı çeşitli boyutlarda sorunlara neden olmaktadır. Bunlardan biri gereksiz ve yanlış tüketime bağlı sorunlardır ki, bu sorunların başında antibiyotiklere direnç gelişimi gelmektedir. Bir diğer boyutu ekonomik sorunlardır. Yüksek ilaç harcamaları sosyal güvenlik kurumlarına ağır bir yük getirmekte, geri ödemede ciddi ödeme sıkıntılarına yol açmaktadır. Bu sebeplerden dolayı dünyada çeşitli çözüm yolları üretilmeye, geliştirilmeye çalışılmıştır. Alınan doğrudan önlemler yanında, dolaylı önlemlerden biri olarak 'akılcı ilaç kullanımı' uygulamaları devreye sokulmuştur. Dünya Sağlık Örgütü'nün tanımlamasına göre akılcı ilaç kullanımı kişilerin klinik bulgularına ve bireysel özelliklerine göre uygun ilacı, uygun süre ve dozajda, en düşük fiyata ve kolayca sağlayabilmeleridir. Buradan akılcı ilaç kullanımının ilkelerini şu şekilde çıkarabiliriz. Doğru tanıya dayanmak. Uygun ilacı seçmek, gereken dozunu, uygun yoldan ve tedavi sanatı ile sunmak ve yeterli süre kullanmak. Tedavi başarısını değerlendirmek. Yan etkileri ve hastanın uyumunu izlemek. Birden çok ilaç kullanılacaksa etkileşimlerini değerlendirmek. Tasarlanan tedavinin gerçekleşebilirliğini ve mâliyetini dikkate almak."