Dolar 35 yıl önceki gibi

Avrupa'nın ortak parası Euro'ya güvenin sarsılması doların 1.3622 seviyesine yükselmesini sağladı. Dünya gazetesinin haberine göre; ABD'nin en büyük ticari ortaklarının parasına karşı doların seyrini izleyen endeks de dün 1975 yılındaki seviyesinin yüzde 3 üzerine çıktı. Endeks, ABD bütçesinin verdiği 1.6 trilyon dolarlık rekor bütçe açığı ve ülkenin ağır borç yüküne karşın Amerikan Doları'nın 35 yıl önceki kadar değerli olduğunu gösterdi.

1944 yılından itibaren para birimlerini altına endeksleyen Bretton Woods anlaşmasının çökmesinden 4 yıl sonra 1975'de dolar endeksi 100 puana yükselmişti. Bloomberg'in verilerine göre endeks dün 102.79 puana çıktı. 1975 yılından bu yana İngiliz Sterlini yüzde 34 düşerken, Kanada Doları da yüzde 6 geriledi. Yılbaşında 75 puan civarında olan dolar endeksin 100 puanın üzerine çıkmasında Euro Bölgesi ekonomilerine ilişkin kaygılar etkili oldu. 2009'un ocak-kasım döneminde yüzde 12 değer kaybeden dolar, kasım ayından bu yana yüzde 6 yükseldi.

Analistler, Euro Bölgesi'nde borç krizinin çözümüne ilişkin somut adımlar atılmaması halinde Euro'nun değer kaybının süreceğini tahmin ediyor. Morgan Stanley stratejistleri, yılsonu parite tahminini 1.32'den 1.24'e indirdi. Yunanistan, İspanya, Portekiz, İtalya gibi ülkeler borçları nedeniyle yatırımcının güvenini yitirirken, Barclays Capital ve Morgan Stanley ABD'nin bu yıl ve 2011'de diğer gelişmiş ülkelerden daha hızlı bir büyüme yakalayacağını öngörüyor. Barclays Capital ekonomistleri, ABD'de GSYİH'nin bu yıl yüzde 3.6 büyümesini beklerken, gelişmiş ülkelerde büyümeyi yüzde 2.5 olarak tahmin ediyor. Gelecek yıl ABD'de yüzde 3.1, diğer sanayileşmiş ülkelerde yüzde 2.6 büyüme öngörülüyor.

ABD ekonomisindeki canlanmanın dolara destek olması bekleniyor. Brown Brothers Harriman & Co. döviz stratejisti Win Thin, geçtiğimiz aylarda sıkça şahit olduğumuz 'doların çökmeye başladığı' yolundaki haberlerinin fazla abartılı olduğunu vurgulayarak, Euro Bölgesi'ni sorunları devam ettiği sürece dolara alım gelmeye devam edeceğini söyledi. Yatırımcılar ve işlemciler geçen yıl doların, global rezerv parası statüsünü kaybedeceği endişesine kapılınca dolarda sert düşüşler meydana gelmişti. 2009'da ABD dışındaki yatırımcının elindeki Amerikan hazine kağıtları yüzde 17 artarak 3.6 trilyon dolara ulaştığına dikkat çeken Barclyas Capital analisti David Woo da, doların Amerikan tahvil piyasalarının likit olmasından avantaj sağlayacağını ifade etti.

EURO, AYAĞA KALKMAYA ÇALIŞIYOR

Bu arada, Euro'nun dolar karşısında toparlanma çabaları sürüyor. Hafta sonunda Kanada'da bir araya gelen G7 ülkelerinin, Euro Bölgesi'nin borç sorunun çözümüne ilişkin oraya bir plan koyamaması, dün Asya'daki işlemlerde Euro'nun art arda 4'üncü gün düşmesine yol açtı. Avrupa ortak parası, yatırımcının riskli yatırımlardan uzak durmayı tercih etmesiyle karşısında 1.3622 seviyesine indi. Ancak emtia fiyatlarındaki artış ve yatırımcı endişesinin bir nebze yatışmasının Avrupa borsalarını öğle saatlerinde yüzde 0.7 artıya geçirmesi Euro'nun toparlanarak 1.37 seviyesinin üstüne çıkmasına sağladı. Dünkü gelişmeleri analistler, "Euro/dolar ve diğer bazı riskler paralar yükseldi. Ancak bundan sonra piyasaların yönünü Avrupa'da açıklar konusunda yapılacak açıklamalar belirleyecek" şeklinde yorumladı.

OBAMA: AMERİKAN EKONOMİSİ KÖŞEYİ DÖNDÜ

ABD Başkanı Barack Obama, ekonominin köşeyi döndüğünü ve büyümeye başladığını söyledi. Obama, CBS televizyonuna verdiği demeçte, ''Ekonominin tekrar büyümeye başlamasında köşeyi döndüğünü görüyoruz. Şirketler yeniden işçi almaya başladılar ancak, bu istediğimiz hızda değil'' dedi. Çalışma Bakanlığı, geçen hafta Aralık ayında yüzde 10 olan işsizlik oranının Ocak ayında yüzde 9,7'ye gerilediğini açıklamıştı. ABD ekonomisi, geçen yılın son çeyreğinde yıllık oranda yüzde 5,7 büyümüştü.

Bu arada Hazine Bakanı Timothy Geithner, ABC televizyonunun ''This Week'' adlı programında, ABD'nin yükselen borç seviyesinin ülkenin ''AAA'' olan kredi notunu baskı altına alabileceği yönündeki açıklamaları değerlendirdi. Geithner, ''Kesinlikle not indirimi beklemiyorum. Bu, ABD için hiçbir zaman olmayacak'' dedi. Uluslararası derecelendirme kuruluşu Moody's, geçen hafta, ABD'deki zayıf büyümenin ülkenin kredi notu üzerinde baskı yaratabileceği uyarısında bulunmuştu. ABD ekonomisinin geçen yıl dördüncü çeyrekte yıllık oranda yüzde 5.7 büyümesine gönderme yapan Geithner, ekonominin kesinlikle ''iyileştiğini'' belirterek, ''bu biraz vakit alacak ve inişli çıkışlı olacak'' diye konuştu. Geithner, işsizlik oranı raporunda bazı cesaret verici işaretler olduğuna da işaret etti.

İNGİLTERE'NİN BORÇLARI İSPANYA VE YUNANİSTAN KADAR TEHLİKELİ

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) eski Başekonomisti Simon Johnson, İngiltere'nin, borç sorunuyla karşı karşıya bulunan ülkeler Yunanistan ve İspanya ile aynı kategoride görülebileceğini söyledi. İngiltere ekonomisi, 6 çeyrek üst üste küçülmesinin ardından 2009 yılının son çeyreğinde resesyondan çıksa da büyüme sadece yüzde 0.1 oldu.
Hazine Sözcüsü, hükümetin ülkeyi küresel krizden koruyabilmek için borçlanmanın artışına izin verdiğini doğrularken, toparlanmanın mali güçle paralel olmasının ekonomiyi destekleyeceğini, bunun için hükümetin gelecek 4 yılda açığı yarıya düşürmek için açık bir plan ortaya koyduğunu belirtti. Geçen hafta Euro dolar karşısında son 7 ayın en düşük seviyesine gerilerken, Yunanistan'ın borç sorununun İspanya ve Portekiz gibi diğer Avrupa ülkelerine yayılabileceği endişelerini de getirdi.

Johnson, İngiltere'nin de hükümet borç seviyesi baskı altında olan ülkelere eklenebileceğini söyledi. Finans piyasalarının bu ülkelerin mali hesaplarına baktığını ve gördüklerini beğenmediğini ifade eden Johnson, Yunanistan'ın ekstrem bir örnek olduğunu, ancak söz konusu diğer ülkelerde de bütçe durumunun zayıf olduğunu belirtti. Johnson, ''Ve İngiltere'yi bu listeye eklemeliyim. Piyasalar, bütçeyi yakın gelecekte gerçekten kontrol altına alacağınıza ve güvenilir adımlar atacağınıza ikna edebilene kadar, büyük bir sorununuz olacak'' dedi.

G7, DİREKSİYON BAŞINDA UYUYOR

Sorunlara hızla tepki vermediği için G7'yi 'temelde yararsız bir organizasyon' olarak nitelendiren Johnson, ''G7 ülkeleri tamamen direksiyon başında uyuyor'' diye konuştu. G7'nin Avrupa'nın çoğunluğunun ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunun ayrımında değilmiş gibi gözüktüğünü, bunun İspanya, Yunanistan ve Portekiz ile sınırlı olmadığını, İrlanda'nın da dahil olacağını, İtalya'nın ateşle oynadığını düşündüğünü belirten Johnson, Euro Bölgesi'nin içinde çok ciddi kriz olduğunu kaydetti.