Hükümet ve yargıya eleştiri

Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, yargı ile hükümeti, Erzincan Cumhuriyet Başsavcısı İlhan Cihaner’in tutuklanmasından sonra yaşanan kriz nedeniyle ağır biçimde eleştirdi. Yargıya “tarafsızlık” uyarısında bulunan Kılıç, siyasileri de yargı reformunu kavga ortamında hatırlamakla suçladı

Avrupa Komisyonu’nun Yüksek Yargı Kurumlarının Rollerinin Güçlendirilmesi Ortak Projesi’nin açılış töreninde konuşan Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, şunları söyledi:

- Yargının bağımsızlığı, tarafsızlığı gibi konularda toplumda önemli bir duyarlılık oluşmuştur ve endişe ile nitelenen bu sorunlara acil çözüm dillendirilmiştir. Ne yazık ki topluma acı veren bu konularda gerekli düzenlemeler yapılması için tüm çağrılar sonuçsuz kalmıştır. Her fırsatta yargı, siyasi partiler seçim sistemi, özgürlükler ve demokratik alanın genişletilmesi gibi konularda değişiklik önerileri, toplumun tüm kesimlerince dile getirilmesine rağmen gerekli adımlar atılmamıştır.

‘Sınır çatışmalarını büyüttük’
- Korkmadan konuşabilmeyi, öfkelenmeden tartışabilmeyi beceremediğimiz için farklı görüşler arasında olması gereken diyalogları maalesef kuramadık. Kuvvetler arasında yaşanan sınır çatışmalarını büyüterek toplumu taraf olmaya zorladık. Gerilimsiz bir ortamda yargının sorunlarına ilişkin yapılması gerekenler yapılamadı.

- Sorunları çözmesi gerekenler de yargı reformunu ancak siyasi kavgaların ve siyasi sonuçların sıcak ortamında hatırladılar. Bu sıcak ortamda yargının sorunlarını tartışan başka odaklar ise yargıyı ele geçirme itirazları ve ithamları arasında çözümsüzlüğü güvence altına aldılar.

- Oysa bu kadar farklılıkların yaşandığı bir ülkede birlikte yaşama ortamını sağlayacak olan tek gücün yargı olduğu bilinmeliydi. Taraf olmaya zorlanan bir yargının, bu görevi yerine getirmesi düşünülemez. Unutmayalım ki demokratik, laik bir hukuk devletinin alın yazısı gerçekten bağımsız ve tarafsız bir yargının varlığına bağlıdır.

- Toplumun insan onuruna yakışır bir hayat talebi vardır. Bu bağlamda devlete düşen görev insan onurunun kabul etmeyeceği yerel ideolojik saplantılardan kurtularak çağdaş bir yargı gerekli düzenlemeler acilen hayata geçirilmelidir. Hangi düşünce adına olursa olsun yargının taraf olması veya bu görüntüyü vermesi asla kabul edilemez. Tarafsızlığını koruyamayan yargı mağdur ettiği insanların ancak öfkelerini kabartır.

‘Yandaş yargı onursuzluktur’
- Kendi yandaşlarına, inanışa ya da ideolojisine daha iyi servis yapabilmek için yargı bağımsızlığının arkasına saklanmak hukuk ahlakının kabul etmeyeceği bir büyük onursuzluktur. Devlet gücünü kullanan kim olursa olsun, hukuk dışına çıktığında hesap vermek zorunda olduğunu bilmelidir. Bu güç, hukuk dışına çıkılarak toplumu hizaya getirme aracı olarak kullanılamaz.

- Kamu gücünün emanet edildiği görevliler, bunu kullanarak toplumu tehdit etme, korkutma, sindirme hakkına sahip değildir. Yargı yetkisini kullananların adil yargılama yaptığını, tarafsız kaldığını ve herkesin güvencesi olduğunu topluma hissettirme borcu vardır. Zaten yargı bağımsızlığı da bunun için değil midir?

- AİHM kararları konusunda yargı, uygulama isteksizliği içinde. Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunma hakkı anayasaya eklenmelidir.

Başkanlar Kılıç’ı alkışlamadılar
- Törende Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker ile Danıştay Başkanı Mustafa Birden de konuştu. Başkanların, siyasilerle birlikte yargıyı da eleştiren ve Yüksek Mahkeme’ye bireysel başvuru yolunun açılmasını isteyen Kılıç’ın konuşmasını alkışlamaması dikkati çekti.

- Kılıç’a tepki gösteren bazı Yargıtay üyelerinin de konuşma sürerken salonu terk ettiği öne sürüldü. Ancak Yargıtay yetkilileri bu iddiayı yalanladı.