İran'la doğalgaz krizi !

Ülkesindeki dondurucu soğuklar nedeniyle kendi iç piyasasına gaz yetiştiremeyen İran, geleneksel yönteme başvurarak “Kompresör istasyonunda arıza var” gerekçesiyle gaz akışını kıstı. Bu yolla Türkiye ile yaptığı doğalgaz anlaşmasındaki ‘mücbir sebep’ hükmüne dayanarak cezadan da kurtulan İran’dan bir süre gereken miktarda doğalgaz gelmesi beklenmiyor. İran’ın gaz sürprizinin üzerine Azerbaycan’ın Şahdeniz sahasında yaşanan arıza doğalgaz krizine tuz biber ekti. İran kaynaklı bir soruna hazırlıklı olan Enerji Bakanlığı, Azerbaycan’ın Şahdeniz sahasından gönderilen “doğalgaz sahasında yaşanan sorunun en kısa zamanda çözülmeye çalışıldığını, teknik arızanın giderilip bugün gaz akışına yeniden başlanacağının tahmin edildiğini” açıklamasıyla bir miktar rahatladı. Bakanlık, gaz kesintisinin sürmesi halinde sorun yaşamaması için kara gün planını da hazırladı. Azerbaycan ve İran’dan günde toplam 40-41 milyar m3 miktarında gelen doğalgaz, dün itibarıyla 6-7 milyon m3’e düştü. Bu durum nedeniyle günlük 35 milyon m3’e ulaşan açık, Rus gazı, LNG ve Silivri deposu kanalıyla telafi edilmeye çalışılıyor. Azerbaycan’ın Şah Deniz doğalgaz sahasını işleten BP sahadan sevkiyatın dün teknik bir sorun nedeniyle durduğunu ancak üretimin bu akşamdan itibaren tekrar başlayacağını açıkladı. Bu açıklamanın ardından gözler bugün Azerbaycan gazına kilitlenmiş durumda. Türkiye Azerbaycan’dan yılda 6 milyar m3 doğalgaz alıyor.

Enerji Bakanlığı, Azerbaycan doğalgazında sorunun bugün çözülmesi beklense de aksi bir durum olması halinde uygulayacağı kara gün planını da hazırladı. Geçtiğimiz haftalarda enerji tüketiminin fazla olduğu Marmara ve Ege’deki elektrik üretim santrallerinde ikincil yakıt olan motorin ve fuel-oil kullanılması yönünde uyarı yapan BOTAŞ, bununla gaz tüketimini günlük 194 milyon m3’ten 140 milyon m3’lere kadar indirerek ilk hazırlığını yapmıştı. Ancak, Bakanlık hem İran hem de Azerbaycan gazında aynı anda meydana gelebilecek bir kesintiye hazırlıklı değildi. Azeri gazında kesintinin uzaması halinde ilk adım, demir-çelik ve gübre üretimi gibi yüksek doğalgaz tüketen sektörlere daha az gaz verilmesi olacak. İkinci adımda üretiminde yüksek doğalgaz kullanan Tüpraş ve Petkim’in devreye sokulması ve gaz tüketimini yarıya indirmeleri gündeme gelecek. Kesintide sürenin daha da uzaması halinde büyük sanayi tesislerine, “Üretimi yarı yarıya azaltın” denilecek. Bu planın ana hedefi, konutlarda kullanılan gazın kesilmemesi olacak.

Sanayici ve vatandaş için olumsuz bir durum yok

ENERJİ Bakanı Taner Yıldız, Azerbaycan’dan Türkiye’ye gaz akışını sağlayan hattaki teknik arızaya ilişkin, “Şu anda hem sanayicimiz hem de vatandaşımıza sirayet eden olumsuz bir durum yok” dedi. Yıldız, konuyla ilgili şunları söyledi: “Son derece soğuk ve olumsuz hava şartları var. Ama şu anda o hatta bir sıkıntı görmüyoruz. Azerbaycan ve İran’ın beraberce girdiği doğalgaz kısmında yaklaşık 7’de 1’e kadar düştü. Meskenlerimizde, konutlarımızda vatandaşlarımızın hissedeceği bir doğalgaz sıkıntısı olmadan bunlar engellenir diye düşünüyoruz. Hem platformdaki arızanın giderilişi hem de kompresör arızasının giderilişi ülkemizle alakalı değil. İnşallah bunlar giderilecektir. Şu anda vatandaşımıza sirayet ettireceğimiz bir doğalgaz sıkıntımız yok. Ama her gün yeni arızalar oluşuyor bizim dışımızda. Bu bir işletmecilik.” (Vatan)