İstihdamın yarısı kayıt dışı

Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) sektörler bazında yaptığı denetimler, kayıt dışı istihdamın dershanelerde oldukça yaygın olduğunu ortaya koydu.

Verilere göre, 2007 yılında dershanelerde çalışan 5 bin 593 kişiyle görüşüldü, bunların 3 bin 398'inin kayıt dışı çalıştırıldığı belirlendi.

Denetmenler, 2008 yılında dershanelerde çalışan 5 bin 865 kişiyle görüştü, bu kişilerin 2 bin 812'sinin kayıt dışı istihdam edildiğini ortaya çıkardı. Bu yıl da 601 çalışanla görüşüldü, bunların 530'unun kayıt dışı çalıştırıldığı tespit edildi.

Denetimlerde, görüşülen dershane çalışanlarının 2007'de yüzde 69,75'nin, 2008'de yüzde 47,94'ünün, 2009'da yüzde 86,88'inin kayıt dışı istihdam edildiği bilgisine ulaşıldı.

Kayıt dışı istihdam nedeniyle söz konusu iş yerlerine son 3 yılda 10 milyon 78 bin 956 lira ek matrah çıkarıldı, ayrıca 10 milyon 389 bin 614 lira idari para cezası verildi.

"HAFTADA 66 SAAT ÇALIŞMA"

Bir süredir dershanelerde çalışanların sendikal örgütlenmesi için çaba harcayan Türk-İş'e bağlı Koop-İş Sendikası bir rapor hazırladı.

Genelde özel eğitim kurumlarında, özelde dershanelerde çalışanların yaşadıkları sorunlar rapora göre şöyle:

"-Çalışma Süreleri: 6 günlük çalışmayla birlikte hesap edildiğinde öğretmenler, haftalık 66 saatini dershanede geçiriyor.

-Ücretsiz Çalıştırma: Sene sonu ve ara tatilde yoğunlaştırılmış programlar adı altında normal haftalık ders saatini aşan ve ücretlendirilmeyen derslere giriliyor. Bireysel anlaşmalarda öğretmelere, toplam ders saati üzerinden ortalama yüzde 20 ücretsiz etüt yapmaları dayatılıyor.

-İş Sözleşmesi: Dershanelerde iki ayrı sözleşme yapılıyor. Bir tanesi Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) gönderilen resmi sözleşme diğeri ise çalışan ile işveren arasında imzalanan ancak işverenin kasasında saklanan resmi olmayan ama uygulanan sözleşme. Resmi olmayan sözleşmede ağırlıklı olarak işveren lehine özel maddeler bulunuyor. İki sözleşmenin de hiçbir nüshası çalışana verilmiyor. Bu sözleşmelere ek olarak işverenin kendince tazminat hakkı olarak senetler, sene başında imzalatılan istifa mektupları ve 'hiçbir alacağım yoktur' ibareli kağıtlar işveren tarafından çalışandan alınıyor.

Raporda sigorta primleri ve bordro, asgari geçim indirimi, kıdem tazminatı, stajyerlik uygulaması, telif hakları, doğum, hastalık, evlilik ve ölüm izinler-askerlik, maaş ödemeleri, genel ve resmi tatil günlerinde çalıştırılma gibi sorunlara dikkat çekildi.