Memurun yeni zam formülü

Memura ilk kez toplu sözleşme hakkı getiren düzenleme Meclis'te. Vekillerimiz kendi maaşlarına uyguladıkları zamdan edindikleri deneyimi buraya da aktarıp formülü değiştirmezlerse memur zammında üç unsur etkili olacak.

Bütçe imkânları + memur heyet başkanının kararı +/- orta hakemin oyu = ZAM

İşte formülde yer alan 3 unsurun ayrıntısı:

Bütçe imkânları: Bütçede memur maaş dengesi yıllardır hedef enflasyon sistemiyle sağlanmaya çalışılıyor. 2012 bütçesine memur zammı için yaklaşık yüzde 2,5 artı 2,5 artış öngören kaynak konuldu. Toplu sözleşme masası düşünülerek ihtiyaten yaklaşık 5 milyar lira civarında da ilave ödenek ayrıldı. Memura 1 puan ilave zam 1 milyar liralık gider demek. Dolayısıyla 5 milyar sadece yüzde 5'lik ilave zamma karşılık geliyor. Bu demektir ki kümülatif zam oranı yıllık bazda en fazla yüzde 10 olabilecek. Yeni vergilerle ya da bazı kamu yatırımları kısılarak 1-2 puanlık ilave zam imkânı sağlanabilir. Ancak 6-7 milyar dolarlık üçüncü köprünün de aynı bütçedeki kaynakla yapılacağı açıklandı. Dolayısıyla 2012 ve 2013 bütçesinden toplu pazarlık masasına, anayasal hakların hatırına da olsa fazla bir imkân görünmüyor.

Memur heyet başkanı: Toplu sözleşme masasında memuru temsilen üç ayrı memur konfederasyonunun toplam 7 temsilcisi oturacak. Ancak yeni yasa, üç konfederasyona değil, en fazla üyeye sahip konfederasyonun başkanına "imza" yetkisi veriyor. Dolayısıyla memur adına masada bulunan 7 sendikacıdan 6'sının hiçbir oy hakkı yok. İtiraz hakkı yok. Kararı hakem heyetine götürme hakkı yok. Bütün yetki ve sorumluluk bir kişiye, heyet başkanına yüklenmiş durumda. (Üye çoğunluğu şu anda Memur-Sen'de olduğu için Memur-Sen başkanı heyet başkanı olacak) Heyet başkanı üstün yetkilerle donatılmış gibi görünse de işi çok zor. Bütçe imkânlarını dikkate alıp enflasyona paralel ya da biraz üstündeki zamma onay verse, 2,5 milyon memuru karşısına alacak. Dahası "yandaş sendikacı" ifadesi başta olmak üzere her türlü iftira ve yakıştırmayla karşı karşıya kalacak. Toplu sözleşme gücünü sonuna kadar kullansa, memuru sokağa dökse bu sefer bütün siyasi baskılar tek başına ona yoğunlaşacak. Kolay değil, masada ilave 1 puan zam 1 milyar üzerinden sürdürülen pazarlık demek. Pazarlığın şiddet çarpanını siz düşünün!

Hakem kurulu başkanı: Orta hakemin işi de zor! Uzlaşmazlık durumunda son kararı tek başına verecek, kuruldaki 5'e 5 olan dengeyi bozabilecek, dolayısıyla bütün sorumluluğu üzerine alacak tek kişi o! Heyet başkanı süreci hakem heyetine taşıyarak kendini o müthiş yükten kurtarabilir. Ancak orta hakemin böyle bir şansı da yok. Başkanı Yargıtay, Sayıştay ve Danıştay'daki 64 "yüksek memur" arasından seçilecek. Başkanı seçecek olan otorite ise masanın taraflarından biri, yani hükümet! Orta hakem "Hadi arayı bulalım" deyip memura 1-2 puan fazla zamma onay verse hassas dengeler üzerine kurulmuş bütçe dengelerini bozacak. Masada zaten kabul edilmemiş zamma onay verse bu sefer de 2,5 milyon memuru karşısına alacak. Siyasi rüşvet aldığı dahil her türlü iftira ve yakıştırmaya uğraması da cabası.