Mersin’de Morbid Obezlere Evde Hizmet Veriliyor

Mersin İl Sağlık Müdürlüğü, aile hekimleri tarafından tespit edilen morbid obez hastaları takibe aldı. Başkalarının yardımına muhtaç ve yatalak morbid obez hastalar, oluşturulan bir ekip tarafından evlerinde ziyaret ediliyor, gerekirse tedavileri evde ya da hastanede yapılıyor.

Mersin’de, Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı çerçevesinde İl Sağlık Müdürlüğü’nün Obezite Birimi koordinasyonunda ‘Morbid Hasta Takibi’ başladı. Konuya ilişkin İHA muhabirine bilgi veren İl Sağlık Müdürü Dr. Çağlar Çatak, il genelinde obezite ile mücadele kapsamında çeşitli çalışmalar yaptıklarını söyledi. Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımına göre, obezitenin vücutta aşırı yağ birikmesi durumu olduğunu ifade eden Çatak, bunun da kriteri olduğunu, beden kitle endeksi 40’ın üzerinde olanlara ‘morbid obez’, yani evde takip edilmesi gereken hasta denildiğini kaydetti. Morbid obezlerin büyük bir bölümünün başka birinin bakımına muhtaç, kendi başına hareket edemez durumda olduğuna dikkat çeken Çatak, Sağlık Bakanlığı’nın koordinesinde Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı çerçevesinde yeni bir çalışma başlattıklarını anlattı. Aile hekimlerinin tespit ettikleri morbid obezleri Aile Hekimi Bilgi Sistemi’ne girdikleri dile getiren Çatak, Sağlık Müdürlüğü Obezite Birimi sorumlusunun da verilen şifre ile Aile Hekimi Bilgi Sistemi’ne girerek, morbid obez hasta olup olmadığını kontrol ettiğini aktardı. Çatak, “İl genelinde aile hekimleri tarafından tespit edilen morbid obez hastalardan sağlık riski açısından öncelikli olanların tedavilerinin yapılarak topluma daha sağlıklı bireyler kazandırılmaları amacıyla morbid izleme ekipleri oluşturduk. Müdürlüğümüz Obezite Birimi sorumlusunun koordinasyonunda aile hekimi, endokrinolog/dahiliye uzmanı, psikiyatr ve diyetisyenden oluşan ekip, evinden çıkamadığı tespit edilen morbid obez hastayı evinde ziyaret ediyor. Eğer tedavi protokolü yani reçete yazması gerekiyorsa oradaki ekip devreye giriyor ve tedavi protokolü oluşturuyor, diyetini veriyor ve takibe alınıyor. Ekip gerek görüldüğü takdirde hastanın tedavisinin yapılması için ikinci veya üçüncü basamak bir sağlık kuruluşuna sevkini de sağlıyor. O kişi ekip tarafından artık evinde rutin olarak ziyaret ediliyor. Bu ekip aile hekimi ile de koordinasyon halinde çalışıyor. Ayrıca, hastaya evinde bakım gerekiyorsa Sağlık Müdürlüğü’nün ‘Evde Bakım Hizmetleri tarafından evde bakım hizmeti de veriyoruz” dedi.

“TÜRKİYE’DE OBEZİTE GİDEREK ARTIYOR”

Türkiye Sağlıklı Beslenelim Kalbimizi Koruyalım Projesi kapsamında 2002 yılında, Mersin’in de dahil olduğu 14 ilde araştırma yapıldığı bilgisini veren Çatak, “O araştırmada obezite oranı erkeklerde yüzde 21,2; kadınlarda yüzde 41,2 olarak çıktı. Ancak, bu oranın bugün çok daha fazla arttığını düşünüyoruz. Çünkü insanlar artık daha çok hareketsiz. Sağlık Bakanlığı’nın, obezitenin önüne geçmek için önümüzdeki yıllarda hayata geçirmeyi düşündüğü her ilde obezite okulları açma projesi var” diye konuştu.

Morbid obez hastaları tespit çalışmalarının devam ettiğini bildiren Çatak, şu ana kadar merkez Akdeniz ilçesinde 3, Erdemli, Mut, Silifke ve Tarsus ilçelerinde birer olmak üzere 7 morbit obez tespit ettiklerini söyledi. Erdemli’nin Kargıpınarı beldesindeki hastayı takibe aldıkları bilgisini veren Çatak, diğer hastaları da en kısa sürede takibe alacaklarını belirtti. Çatak, “Ayrıca, biz bu ay içerisinde binin üzerinde beden kitle endeksi verilerini girmiş ve obez hastayı tespit ederek takibini yapan aile hekimlerine teşekkür belgesi vereceğiz. Ama 50’nin altında kalmışsa bunlara da uyarı cezası vereceğiz” ifadelerini kullandı.

İl Sağlık Müdürlüğü Obezite Birimi Sorumlusu, Beslenme ve Diyet Uzmanı Züleyha Kaplan da morbid obez takibi ile ilgili yaptıkları çalışmalar hakkında bilgi verdi. Sağlık Bakanlığı’nın koordinesinde yetişkinlerde özellikle yatalak durumda ya da bakıma muhtaç durumda olan, evin içinde bir odadan diğer odaya aile fertlerinin yardımıyla yürüyebilen morbid obez hastalar üzerine çalışma yaptıklarını vurgulayan Kaplan, şunları söyledi: “Bunlar üçüncü derece morbid obezler ve metabolik sendromları da gelişmiş oluyor. Bu tür vakalar için Bakanlık ekip kurulması talimatını verdi. Biz bu ekiplerimizi kurduk, şu an her ilçemizde böyle bir ekibimiz var. Bu tür vakaları ekibe ve aile hekimine haber veriyoruz ve gerekirse evde bakım hizmetlerinden de yardım alarak kişinin tedavisini yapıyoruz. Ekip hastanın tedavisini evde uygun görürse evde yapılıyor, değilse ikinci ve üçüncü basamak kurumlarına sevk ediyor. Takipte neden obez olmuş, obeziteye bağlı herhangi bir hastalığı var mı ya da lenf ödemi yani halk arasında fil hastalığı olarak bilinen bir hastalık var mı diye araştırması yapılıyor. Bu tür hastaların Mersin’de tedavisi mümkün değilse il dışında tedavilerini de yaptırabiliyoruz. Şu an bazı ilçelerimiz ve merkezde 7 morbid hastamız mevcut.”

Erdemli ilçesi Kargıpınarı beldesindeki hasta için ekip gönderdiklerini, hastanın tedavisinin ve kontrollerinin yapılmaya başlandığını anlatan Kaplan, şöyle devam etti: “Erdemli’deki hastamız yaklaşık 180 kilo civarında, boyu da 1.60 civarında. Akdeniz ilçesinde 136 kilo hipertansiyonu olan başkasının bakımına muhtaç bir hasta, 133 kilo yürüyemeyen, çok yavaş hareket eden bir hasta ve 165 kilo diyabeti, hipertansiyonu olan metabolik sendromlu bir hasta olmak üzere 3 hastamız var. Bu hastaların ikisi erkek biri kadın. Diğer ilçelerdeki morbid obezler için de ekipleri göndereceğiz. Bu hastalar yaklaşık 150 ile 200 kilo arasındalar. Yatalaklar, yürüyemiyorlar, yaşları 45-55 arasında ve kadın ağırlıklı.”

“TÜRKİYE’DE ALARM ZİLLERİ ÇALDI”

Bu çalışmadan hasta ve ailelerin çok memnun kaldıklarına vurgu yapan Kaplan, morbid obez hasta takibi çalışmasının Aralık ayında başladığını ve 2014 yılının sonuna kadar devam edeceğini kaydetti. Bu tarihten sonra çalışmanın bir üst basamak şeklinde devam edeceğini dile getiren Kaplan, önümüzdeki süreçte obezite danışma merkezleri ve obezite okulları açılmasının düşünüldüğünü kaydetti. Kesin ve resmi olmayan 2011 verilerine göre Türkiye’de obezite oranının erkeklerde yüzde 60’lara, kadınlarda ise yüzde 70’lere kadar çıktığına dikkat çeken Kaplan, sözlerini şöyle tamamladı: “Bu anlamda Türkiye’de alarm zilleri çaldı. Biz 2010 yılı Haziran ayında Türkiye Beslenme Sağlık Araştırması yaptık. Bu araştırmada kişilerin besin tüketiminden kullandıkları ilaçlara kadar her türlü konuyu içeren bir anket çalışmamız oldu. Bu araştırmanın sonuçları Mayıs ayı gibi tamamlanacak raporda yer alacak. Böylece, Mersin ilinde ilçeler ve köyler dahil obezite görülme oranını öğrenmiş olacağız.”