Tohum Gen Bankası açıldı

Dünyanın 3. büyük, Türkiye'nin ilk Tohum Gen Bankası, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle açıldı.

Tarım Bakanlığının Yenimahalle Kampüsü'ndeki açılış töreninde konuşan Başbakan Erdoğan, Türkiye'nin tarım alanında lider ülkelerden biri haline gelmesini sağlayacak olan bir büyük projenin daha hayata geçtiğini ifade ederek, bu bankanın 250 bin numune saklama kapasitesiyle ABD ve Çin'den sonra dünyanın en büyük 3'üncü gen bankası olma özelliği taşıdığını söyledi.

Gerekli görülmesi halinde kapasitenin 300 bine çıkarılacağını kaydeden Erdoğan, bu bankanın faaliyetlerine 10 bin adet tohum örneğiyle başlandığını dile getirdi.

İzmir'de bulunan gen bankasındaki 55 bin tohum gen örneğinin de birer kopyasının bu bankaya taşınacağını belirten Erdoğan, zaman içinde Türkiye'deki bütün bitki türlerinin bu bankada muhafaza edileceğini söyledi.

Erdoğan, şöyle konuştu:

''Aynı anda dört mevsimin yaşandığı, tarımın hemen her türünün yapıldığı, son derece bereketli, son derece verimli topraklara sahibiz. Dünya'da 11 bin civarında endemik yani nadir bitki türü var. Dikkat edersek, tekrarda fayda vardır, bunlardan üçte birinden fazlası yani yaklaşık 4 bin tanesi ülkemizde bulunuyor.

Ülkemizin yedi bölgesinin tamamında dünyada eşi benzeri olmayan bitkiler bulunuyor. Bildiğiniz gibi ülkemiz toprakları Güneydoğu Anadolu Bölgemiz, Harran ovası dünyada tarımın ilk kez yapıldığı topraklar olarak bilinir. Bu noktada da binlerce yıllık bir tecrübenin sahibiyiz aslında. Evet, bizim petrolümüz yok, bizim uçsuz bucaksız altın madenlerimiz de yok ama belki bunlardan çok daha önemli, çok daha değerli bereketli topraklarımız var. Burada bir Kızılderili atasözünü paylaşmak isterim, (Son ağaç kesildiğinde, son nehir kirlendiğinde ve son balık öldüğünde o zaman paranın yenmediğini anlayacaksınız'.

Kaynakların verimli kullanılması ve adil biçimde paylaşımı için küresel ölçekte önlem alınması bugün her zamankinden daha fazla önemlidir.''

Şu anda dünya üzerinde tahminlere göre 1.3 milyar insanın açlığın pençesinde bulunduğunu anlatan Başbakan Erdoğan, küresel finans krizinin bu sayının artmasına yol açtığını kaydetti. Kaynakların sınırsız şekilde kullanılmasının, tabiatın sorumsuzca kirletilmesinin, gelecek nesiller düşünülmeden imkanların büyük bir iştah ile tüketilmesinin gelecek adına herkesin kaygılanmasına yettiğini anlatan Başbakan Erdoğan, ''Bugünden önlem almak zorundayız. Sorumlu davranmak, öngörülü davranmak, tedbirli olmak ve bugünden gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya teslim etmenin mücadelesini vermek zorundayız. Aslında hepimiz sorumluyuz'' dedi.
Erdoğan, şöyle konuştu:

''Milletimin, ülkemin geleceği adına büyük umutlar taşıyorum. Hükümet olarak biz, su kanallarını inşa edeceğiz, barajlar, göletler inşa edeceğiz, çiftçimizi her açıdan destekleyecek, tarımın neye ihtiyacı olursa onu yerine getireceğiz, bizim çalışkan çiftçimiz de emeğini, alın terini toprağa tohum olarak ekecek ve bunun karşılığını da kat kat alacak. Kazanan çiftçimiz olacak, kazanan ülkemiz olacak. Tarım sektörümüz adına hayati önem taşıyan bu Tohum Gen Bankasının bir kez daha hayırlı olmasını diliyorum.''

TOHUM GEN BANKASI

Toplam 250 bin tür kaynak kapasiteli bankada, sadece bitki kaynakları değil, tarımsal üretimde kullanılan bakteri ve mantarlara ilişkin genler de koruma altına alınacak.

Ankara-Yenimahalle'de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı kampüsünde yaptırılan banka, hem bitki hem de bakteri ve mantar kaynaklarını birlikte koruması açısından, dünyadaki önemli gen merkezlerinden biri durumunda bulunuyor.

Türkiye'nin kendi imkanları ile 8 ayda yaptığı ve 2 milyon liraya mal edilen bankada, sadece Türkiye'de bulunan bitki gen kaynakları değil, uluslararası anlaşmalar ile diğer ülkelerden sağlanacak gen kaynakları da saklanacak.

Gazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hayri Duman, bitki çeşitliliğinin gelecek nesillere aktarılması açısından bitki gen kaynakları bankalarının açılmasının çok önemli olduğunu vurgularken, özellikle yurt dışından getirilen hibrit çeşitlerin yerli tohumların yok olmasına neden olduğuna işaret etti ve gelecekte ortaya çıkacak ihtiyaç durumları için yerli gen kaynaklarının korunması gerektiğine dikkat çekti.

Gen kaynaklarının korunması, bitkisel çeşitliliğin korunması yanında araştırmalar açısından da önem taşıyor. Şimdiye kadar araştırılma imkanı bulunmayan bitkilerin çok değişik yönlerini, güncel ihtiyaçlar dikkate alınarak, gen bankalarından sağlanacak materyallerle araştırmak mümkün oluyor.

Türkiye, bitkisel çeşitlilik açısından çok zengin bir ülke. Bitki genetik kaynakları, çevresel ve diğer baskılarla genetik erozyona uğruyor ve yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalıyor. Özellikle, tarımı yapılan türlere ait bitki genetik kaynaklarındaki çeşitliliğin korunması, bitkisel üretimin sürdürülebilirliği bakımından son derece önemli.

Bugün açılan 250 bin kapasiteli bitki gen kaynakları bankası, bakteri ve mantarların da koruma altına alınması nedeniyle dünyada sayılı gen bankası arasında yer alacak.
Çin'deki bitki gen bankasında 300 bin, ABD'deki bitki gen bankasında ise 280 bin kaynak koruma altında. Türkiye'de daha önce Ankara'da kurulan gen bankasında 10 bin İzmir-Menemen'deki gen bankasında 50 bin bitki kaynağı bulunuyor.

Bu arada Dünyada 300 bin-500 bin arasında bitki türünün olduğu var sayılıyor.