Görünmezlerle Sohbetler devam ediyor.
Sıradaki konuğum yemeksepeti.com Genel Müdürü Sayın Nevzat AYDIN.
Merhaba öncelikle sizi kısaca tanıyabilir miyiz?
1999 yılında Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nü bitirdim. O dönemde internet ve dotcom projeleri dünyada yeni yeni şekilleniyordu ve biz de Türkiye’den gelişmeleri duyuyorduk. Ama tam olarak ne yapıldığı, ne kadar insanın bu projelerle ilgilendiği ve hangi gelir modeliyle gelir elde ettikleri pek bilinmiyordu. Boğaziçi’nden mezun olduktan sonra ileride çalışmak istediğim bu sektöre ilişkin daha geniş bir birikim edinmek ve eğitimimi ilerletmek hedefiyle ABD’ye gittim. Silikon Vadisi’ndeki University of San Francisco’da MBA eğitimi aldım.
ABD’de bulunduğum dönemde e-ticaret ile ilgili gelişmeleri yakından inceleme fırsatım oldu. Zaten ABD’ye gitmekteki asıl amacım internet projelerinin doğduğu Silikon Vadisi’nde vizyon ve teknoloji anlamında kendimi geliştirmekti. Ardından da mutlaka Türkiye’ye dönerek başarılı projeler gerçekleştirmeyi amaçlıyordum. Bu hedefimi yemeksepeti.com ile hayata geçirdim.
Türk internetinin gelişmesi önünde bir engel var mıdır? Türk internetinin gelişmesi için profesyonel ve sıradan kullanıcılar sizce neler yapmalıdır?
Sorunuzu öncelikle internet, ticaret ve girişimcilik ilişkisi açısından ele almak isterim. E-ticaret, kendi içinde kuralları olan bir iş alanı. Bu alanda yatırım yapacak olanlara, hem e-ticareti hem de internet üzerinde iş yapmanın gerektirdiği dinamikleri iyi tanımalarını ve konuya yönelik araştırmalar yapmalarını öneririm. Ayrıca iş yapacakları alanı mutlaka iyi incelemeli ve hareket planlarını detaylı bir şekilde oluşturmalılar. Sunacakları hizmeti ve hedef kitlelerini çok iyi belirlemeli, ulaşmak istedikleri tüketicilerin gereksinimleri ayrıntılı bir biçimde değerlendirmeliler.
E-ticarette başarıya giden yol, iyi bir fikirden ve çok iyi hazırlanmaktan geçer. Bu nedenle girişimciler oluşturdukları fikirleri en sağlıklı şekilde nasıl hayata geçirebileceklerini tespit etmeleri gerekir. Ayrıca yapacakları iş için gereken en doğru teknolojiyi saptamalı, sistemlerini kurmalı ve nitelikli hizmet için gereken altyapıyı oluşturmalılar. Ortalama maliyet ve yatırım tutarı ise faaliyet gösterilecek alana, kullanılması gereken teknolojilere ve iş alanının kendi iç dinamiklerine göre değişiklik gösterebiliyor. Yemeksepeti.com gibi bir projenin 80.000 dolar kuruluş sermayesiyle buralara geldiği düşünülürse, girişimciler internet ortamında diğer sektörlere ve platformlara göre büyük firmalarla çok daha rekabet edebilir bir haldeler.
Türkiye’deki e-ticaret sektöründe ekonomik krizle birlikte birtakım gelişmeler yaşanıyor. Geçen sene cember.net’in satışı, yemeksepeti.com’a yabancı yatırımcı girmesi, gittigidiyor’la ebay birliği gibi gelişmeler dikkat çekti. Sektör mutlaka daha büyüyecek ve yatırım alma oranı diğer sektörlere göre çok daha büyük olacak; dünyada da gelişmeler bu yönde. Büyük bir genç nüfustan söz ediyoruz ama aslında halen interneti chat yapmak ve kumar oynamak dışında kullanan kesim çok az. Türkiye’deki çoğu internet kullanıcısının internetten bir şey yapmak adına kullandığı ilk siteler online bankacılık siteleri ve yemeksepeti.com’dur. Bu konuda çok önemli bir konumda olduğumuzu ve yön belirleyici bir noktada bulunduğumuzu düşünüyorum. İnsanlar artık internette kendi hayatına katma değer sağlayan oluşumlarla ilgilenmeye başlayacaklar. Ben 2012-2013 yıllarında Türkiye’de internetin pek çok anlamda yurtdışında gıptayla baktığımız ülkeleri yakalayacağına inanıyorum.
İnternet tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de gelişmesini sürdürecek. Paylaşım siteleri ve sosyal ağ modelleri popülerliğini gelecekte de koruyacak. İnsanın kendine ayırabildiği kaliteli zaman ciddi anlamda azalmaya başladı. Burada eğlence odaklı önemli alternatiflerin devreye gireceğini tahmin ediyorum. Özellikle video içeriği yaygınlaşmaya devam edecek. Artan bağlantı hızları ile video kaliteleri de çok üst seviyelere ulaşacak. Artık internet videoları küçücük bulanık olarak değil tam ekran ve son derece net izlenebilecek. Bu da internete olan ilginin artmasını ve kullanımı daha üst seviyelere taşıyacak önemli bir unsur.
İnternet üzerinden sunulan hizmetler içerisinde eğlencenin genel anlamıyla çok popüler olacağını öngörüyorum. Trafikti, uykuydu derken şehir keşmekeşi içerisinde insanlar tüm gün sadece birkaç saatlerini kendine ayırabiliyorlar. Bu zamanı en verimli ve keyifli kullanmak adına oyun konsollarının kullanımında ciddi artışlar görüyoruz. Zaten yemeksepeti.com da bu verimliliği artırmak adına, her gün eve gelip öncesi ve sonrası ile birkaç saat yemek ile uğraşmak istemeyen hızlı yaşayan bireyler için çok ciddi bir alternatif oluşturuyor.
Yemeksepeti.com'un kuruluş misyonu, gelişim süreci hakkında bilgi verir misiniz?
Amerika’da öğrenim gördüğüm dönemde internet sektörünü ve bu ülkedeki e-ticaret faaliyetlerini yakından takip ediyordum. Paket servis ve internet bazlı bir projeyi Türkiye’de hayata geçirmek düşüncesindeydim. O dönemde internet ve paket servis kavramı Türkiye için çok yeni ama gelecek vaat eden kavramlardı. Türkiye’ye dönünce de gözlem ve fikirlerimi böyle bir projede yer alabilecek cesarette olduğunu düşündüğüm Melih Ödemiş ve Cem Nufusi ile paylaştım. Daha sonra hem restoran hem de kullanıcı bazında bu tarz bir ihtiyaca yönelik talep olup olmadığını araştırdık. Bu çalışmalar sonucunda, gerçekten böyle bir ihtiyaç olduğunu saptayınca kurulum çalışmalarına başladık. Ön çalışmalarımızın tamamlanmasıyla birlikte, ülkemizin ilk online yemek siparişi sitesi olarak 2000 yılının Eylül ayında 80.000 dolar sermayeyle kurulduk. 2001 yılının Ocak ayında da online olduk. Yemeksepeti.com olarak tüm internet kullanıcıları ve ilgili restoranlara, internetten yemek siparişi verebilme ve alabilme olanağı sağlıyoruz. Ülkemizdeki paket servis anlayışına çok daha verimli ve hızlı bir alternatif getirdiğimizi düşünüyorum. Bugün itibariyle 75 kişiye ulaşmış bulunan ekibimizle çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Bizim yaptığımız işin en can alıcı noktası siparişlerin restoranlara en hızlı şekilde ve hatasız olarak iletilmesi. Bu süreci başarıyla yönetiyoruz. Bu çerçevede kendi alanımızda önemli yenilik ve ilklere imza attık. Siparişleri iletmek için her restoranın kendi altyapısını da dikkate alarak POS, fax, e-mail, restorana özel masaüstü sipariş takip uygulaması, restoran sistemine internet üzerinden direkt entegrasyon gibi farklı yöntemler izliyoruz. Ağırlıklı olarak restoranlara koyduğumuz IP ya da masaüstü GPRS POS cihazları kullanılıyor. Çoğunlukla POS tercih etmemizin sebebi, bu cihazların bizim aradığımız çift yönlü, güvenilir, dayanıklı iletişim ortamını sağlayabiliyor olması. POS cihazlarının üzerinde bize özel yazılmış bir sipariş takip yazılımı bulunuyor. Yemeksepeti.com’a gelen siparişler kullanıcı “sipariş ver” butonuna bastıktan sonra 10-15 saniye içerisinde ilgili restoranın POS cihazından basılı olarak çıkıyor ve restoran anında yine cihazı kullanarak onay veriyor. Bunun yanı sıra restoran gelen siparişlerle ilgili detay bilgisine istediği anda ulaşabiliyor, raporlayabiliyor ya dayemeksepeti.com operasyon ekibi ile POS aracılığıyla hızlıca irtibata geçebiliyor. Bütün bu gelişmeler yemeksepeti.com operasyon merkezinde gerçek zamanlı olarak izlenip, gerektiğinde müdahale ediliyor. Bu sayede kullanıcı siparişleri, restoranlara saniyeler içerisinde yazılı olarak iletilmiş ve onayı alınmış oluyor.
Faaliyet gösterdiğimiz yerler olan İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Eskişehir, Gaziantep, Kocaeli, Adana, Denizli, Konya ve Kıbrıs’ta yemeksepeti.com kullanıcıları sitemize girdiklerinde kendi bölgelerine hizmet veren sayısız restoran alternatifleri arasından tercih yapabiliyorlar. İtalyan mutfağı, Japon mutfağı, fast food, pizza, kebap, hamburger, Türk mutfağı, tercih ettikleri her türlü yemeği yemeksepeti.com’dan sipariş verebiliyorlar. Yemeksepeti.com olarak faaliyete geçtiğimiz günden bu yana sipariş kanallarımızı da önemli ölçüde genişlettik. Her ne kadar ağırlıklı olarak internet üzerinden sipariş almaya dayalı bir yapımız olsa da, bugün wap.yemeksepeti.com, SMS ve DIGITURK 525. kanal aracılığıyla da sipariş alıyoruz. Ayrıca 24 saat hizmet veren birçok restoranımız da mevcut. Yemeksepeti.com şu an itibariyle 3.250’nin üzerinde üye restoran ve 580.000’i aşkın kayıtlı kullanıcıya sahip. Günde aldığımız 15.000 siparişle 45.000’den fazla kişiye hizmet veriyoruz.
Sitenizi tercih eden kullanıcıların mesleklere ve yaşlara göre dağılımı nasıl gerçekleşiyor?
Üyelerimiz içinde çalışan kesimin ve öğrencilerin ağırlıkta olduğunu söyleyebiliriz. Ancak her yaştan ve her kesimden geniş bir kullanıcı kitlemiz var. Çalışan, çok yoğun olan veya yemek pişirmeye vakit bulamayan bireylerin yaşantısına önemli bir kolaylık getiriyoruz. Üniversite öğrencileri de sitemizi en çok kullanan gruplar arasında yer alıyor. Özellikle vize ve final dönemlerinde siparişlerin yükseldiğini gözlemliyoruz. Öte yandan yemeksepeti.com’a gelen siparişlerin özel günlerde artış gösterdiğini de belirtmek gerekir. Normal günlerde kebap ve pizza tercih edilirken, özellikle maç günlerinde ve haftasonu yoğun bir şekilde pizza siparişi veriliyor. Bu da bu günlerde daha kalabalık grupların bir araya geldiğini gösteriyor. İş merkezlerinin yoğun olduğu semtlerde hafta içi öğleden sonraları ve hafta sonu gece saatlerinde ise tatlı siparişi artıyor. Gece ise daha çok dürüm, sosisli, hamburger gibi pratik yiyecekler tercih ediliyor.
Yemeksepeti.com dışında yaptığınız, yapmak istediğiniz projeler var mı,varsa nelerdir?
Yine yemeksepeti.com ekibi ile hazırladığımız Yemeksepeti ELİT isimli bir projemiz var. Yemeksepeti ELİT, alışılagelmiş paket servisi hizmeti veren restoranların yanı sıra dışarı çıktığınızda yemek için gittiğiniz seçkin ve gözde restoranlar hakkında tüm bilgilerin bulunabildiği ve rezervasyon olanağı sunan bir hizmet. Yemeksepeti ELİT’te yer alan restoranlar, deneyimli bir ekip tarafından büyük bir titizlikle seçiliyor. Yemeksepeti ELİT sayesinde önemli günlerinizi kaydedebilir, restoranlar hakkında tüm detaylı bilgilere (menü, telefon, kroki, basın dosyası, fotoğraf galerisi, vb.) ulaşabilir ve üye restoranlara online rezervasyon yaptırılabilirsiniz. Ücretsiz olarak sunduğumuz Yemeksepeti ELİT hizmetimizle üye restoranların güncel haberlerini de paylaşıyoruz.
Bir önceki sohbet: Kabala Hakkında Herşey !