AYM'den babalık soybağı için kritik karar

Anayasa Mahkemesi baba olduğu iddia edilen kişinin soybağının reddi davasındaki süreye ilişkin düzenlemeyi anayasaya aykırı buldu.

AYM, Ankara 18. Aile Hukuk Mahkemesi'nin Medeni Kanun'daki söz konusu düzenlemenin anayasaya aykırı olduğu yönündeki başvurusu yerinde buldu.

Ajans Bizim'in aktardığına göre; Medeni Kanun'un 291. maddesi birinci fıkrasında yer alan düzenleme, baba olduğunu iddia eden kişinin soybağının reddi davasını ancak dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâlinde ve doğum ile kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmesinden başlayarak bir yıl içinde açabileceği öngörülüyordu.

Ankara 18. Aile Hukuk Mahkemesi'nin itirazında, baba olduğunu iddia eden kişinin soybağının reddi davasını açma hakkının belirli şartlara bağlanmasının ve süreyle sınırlanmasının devletin temel amaç ve görevleriyle bağdaşmadığı ve hukuk devleti ilkesini ihlal ettiği, ayrıca baba olduğunu iddia eden kişi yönünden öngörülen söz konusu şartların ve sürenin eşitlik ilkesiyle çeliştiği, kuralla getirilen sınırlamanın adil yargılanma hakkıyla da bağdaşmadığı belirtilerek kuralın anayasaya aykırı olduğu iddia ediliyordu.

AYM'DEN İPTAL KARARI

AYM, baba olduğunu iddia eden kişinin soybağının reddi davasını açabilmesi için kocanın dava açma süresinin geçmesinden önce ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi gerektiği belirtilerek, anılan bu şartların gerçekleşmediği hâllerde baba olduğunu iddia eden kişinin soybağının reddi davasını açabilmesine imkân tanınmadığı belirtildi.

Bu kapsamda baba olduğunu iddia eden kişinin etkili bir şekilde hakkını aramasına imkân tanımayan bu durumun etkili başvuru hakkını zedeleyeceği sonucuna varıldı.

Yüksek mahkeme, baba olduğunu iddia eden kişinin babalık karinesinin çürütülmesine ilişkin iddialarını yargı mercileri önünde ileri sürebilmesini iradesi dışında gerçekleşebilecek şartlara bağlayan kuralın özel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkı bağlamında etkili başvuru hakkını ihlal ettiği kanaatine vardı.

Oy çokluğuyla alınan karar, bunun Resmi Gazete'de yayım tarihinden itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.

Sözkonusu birinci fıkradaki düzenleme şöyle:

"Dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde kocanın altsoyu, anası, babası veya baba olduğunu iddia eden kişi, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilir."

Sonraki Haber