Özgür Erdursun'dan çarpıcı emeklilik tablosu

Türkiye'de yıllarca çalışıp emeklilik hayali kuran milyonlarca memur ve işçi için, emekli ikramiyesi ile ev veya araba alma devri resmen kapandı.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’un Dünya Gazetesi'nde kaleme aldığı son yazısı, yüksek enflasyon ve artan hayat pahalılığı karşısında emekli ikramiyelerinin reel anlamda nasıl eridiğini acı bir tabloyla gözler önüne serdi.

Geçmişte bir memurun emekli olduğunda başını sokacak bir ev alabildiği ikramiyeler, bugün büyükşehirlerde ortalama bir evin peşinatına, hatta bazı özel okulların bir yıllık eğitim masrafına dahi yetmiyor.

Meslek Meslek Emekli İkramiyesi Tablosu

Haber3.com'un Özgür Erdursun’un köşe yazısından derlediği analize göre; 30 yıl boyunca devlete hizmet etmiş kamu çalışanlarının alacağı tahmini ikramiye tutarları unvanlara göre şu şekilde şekilleniyor:

Tekniker: Yaklaşık 1 milyon 49 bin TL
Üniversite Mezunu Memur: Yaklaşık 1 milyon 217 bin TL
Öğretmen, Hemşire, Avukat ve Şube Müdürü: Yaklaşık 1 milyon 488 bin TL
Başmüfettiş: Yaklaşık 1 milyon 513 bin TL
Kaymakam: 1 milyon 642 bin TL
Genel Müdür: 1 milyon 827 bin TL
Vali: Yaklaşık 1 milyon 940 bin TL

Milyonlarla ifade edilen bu rakamlar ilk bakışta yüksek görünse de, Türkiye'nin mevcut gayrimenkul piyasasıyla karşılaştırıldığında trajik bir gerçek ortaya çıkıyor.

30 Yıllık Emekle Evin Sadece Yüzde 20'si Alınabiliyor

Özgür Erdursun’un dikkat çektiği en çarpıcı nokta, bu ikramiyelerin barınma maliyetleri karşısındaki çaresizliği oldu. Günümüzde ortalama bir konutun değeri İstanbul’da 7 milyon TL, İzmir’de 6 milyon TL, Ankara’da 4,5 milyon TL ve Bursa’da 4,4 milyon TL sınırına dayanmış durumda.

Bu maliyetler ışığında hesap yapıldığında; 30 yılını devlete vermiş bir öğretmenin, hemşirenin ya da avukatın eline geçen yaklaşık 1,5 milyon TL'lik ikramiye;
İstanbul’daki bir evin ancak %20’sini,
İzmir’deki bir evin %25’ini,
Ankara’daki bir evin %30’unu,
Bursa’daki bir evin ise %33’ünü karşılayabiliyor.

Kısacası, 30 yıl boyunca vergi ödeyip kamu hizmeti üreten bir vatandaşın emeklilikteki toplu parası artık bir evin dörtte birine bile zor yetiyor.

Özel Sektörde "Kıdem Tazminatı Tavanı" Tuzağı

Aynı erime özel sektör çalışanları için de geçerli. Özel sektörde asgari ücretin çok üzerinde maaş alan nitelikli çalışanlar, "kıdem tazminatı tavanı" engeline takılıyor. Güncel tavanın 64.948,77 TL olması, yüksek maaş alan profesyonellerin mağduriyetini artırıyor.

Erdursun'un verdiği örneğe göre; asgari ücretle çalışan bir kişi 25 yılın sonunda 825 bin TL kıdem tazminatı alırken, brüt maaşı 297 bin TL olan (asgari ücretin 9 katı) bir yönetici aynı süre çalışsa bile tavan uygulaması nedeniyle sadece 1 milyon 623 bin TL alabiliyor. Yani sistem, kişinin gerçek maaşı yerine devletin belirlediği yapay bir tavanı esas alıyor ve yılların emeğini tırpanlıyor.

Uzmanlar, emekli ikramiyeleri ve kıdem tazminatlarının eski dönemlerdeki gibi "gelecek güvencesi" olma vasfını tamamen yitirdiği konusunda hemfikir.

Özgür Erdursun'un yazısının tamamı için...