Vatandaşın kalem kalem harcamaları belirlendi... Tüm maaşı konut, kira ve ulaşım yuttu

Türkiye genelinde milyonlarca hanenin tüketim alışkanlıklarını ve geçim haritasını ortaya koyan 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması'nın sonuçları kamuoyu ile paylaşıldı.

Elde edilen son verilere göre, geride bıraktığımız yılda vatandaşların tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en ağır yükü, bütçenin yüzde 29,3'ünü tek başına yutan konut ve kira giderleri oluşturdu. Barınma ve temel gıda ihtiyaçlarının bütçedeki ezici ağırlığı, 2025 yılının tüketim dinamiklerini net bir şekilde gözler önüne seriyor.

Cüzdanı Konut, Ulaşım ve Gıda Boşalttı

Haber3com'un incelediği rapor detaylarına göre, hanelerin temel yaşam giderleri bütçenin yarısından fazlasını oluşturuyor. Listenin zirvesinde yer alan yüzde 29,3'lük konut ve kira harcamalarını, artan hareketlilik ve akaryakıt maliyetlerinin de etkisiyle yüzde 20,5'lik pay alan ulaştırma harcamaları takip etti. Ailelerin vazgeçilmez temel ihtiyacı olan gıda ve alkolsüz içecekler ise yüzde 17,3'lük pay ile bütçede en çok harcama yapılan üçüncü büyük kalem olarak kayıtlara geçti.

Eğitim, Sağlık ve Sigortaya Bütçe Kalmadı

Temel yaşamsal ihtiyaçların (barınma, ulaşım, gıda) hanehalkı bütçesinden aldığı devasa pay, diğer hizmet sektörlerine ayrılan bütçenin oldukça sınırlı kalmasına neden oldu. 2025 yılı verilerine göre, toplam tüketim harcamaları içerisinde en düşük payı alan türler sırasıyla; yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları oldu. Bu durum, hane gelirlerinin büyük bir bölümünün zorunlu harcamalara gittiğini gösteriyor.

TÜİK Hanehalkı Tüketim Harcaması, 2025

Hanehalkı bütçesinden en fazla pay konut ve kira harcamalarına ayrıldı

Hanehalkı Bütçe Araştırması'nın 2025 yılı sonuçlarına göre; Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı %29,3 ile konut ve kira harcamaları alırken, ikinci sırayı %20,5 ile ulaştırma harcamaları, üçüncü sırayı ise %17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları aldı.

Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı alan harcama türleri ise %0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, %1,8 ile eğitim hizmetleri ve %2,2 ile sağlık harcamaları oldu.

Harcama türlerine göre hanehalkı tüketim harcamasının dağılımı (%), 2024, 2025

Yüksek gelirli haneler düşük gelirli hanelere göre ulaşıma yaklaşık üç kat daha fazla pay ayırdı

Gelire göre sıralı %20'lik gruplar itibarıyla tüketim harcamalarının 2025 yılındaki dağılımına bakıldığında; en yüksek gelir grubu olan beşinci %20'lik grupta yer alan hanehalkları, ulaştırma harcamalarına (motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı, araç bakım ve onarımı vb.) %25, konut ve kira harcamalarına %25,7 ve gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına %12,4 pay ayırdı.

En düşük gelir grubu olan birinci %20'lik grupta yer alan hanehalkları ise, konut ve kira harcamalarına %38,7, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına %29,2 ve ulaştırma harcamalarına %8,6 pay ayırdı.

Gelire göre sıralı %20'lik gruplarda tüketim harcamasının türlerine göre dağılımı (%), 2024, 2025

Temel gelir kaynağına göre harcama kalıpları değişti

Temel gelir kaynağı maaş, ücret, yevmiye geliri olan hanehalkları; konut ve kira harcamalarına %26,4, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına %16 ve ulaştırma harcamalarına %21,9 pay ayırırken, müteşebbis geliri olan hanehalkları; konut ve kira harcamalarına %25,5, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına %17 ve ulaştırma harcamalarına ise %25,9 pay ayırdı.

Temel gelir kaynağının hanehalkı tüketim harcamasının türlerine göre dağılımı (%), 2025

Tek kişilik haneler konut ve kiraya kalabalık hanelerden bir buçuk kattan daha fazla pay ayırdı

Hanehalkı büyüklüğüne göre tüketim harcamalarının 2025 yılındaki dağılımına bakıldığında; tek kişilik hanehalkları, konut ve kira harcamalarına %41, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına %14,3 ve ulaştırma harcamalarına %14,4 pay ayırdı.

Hanehalkı büyüklüğü 6 ve daha fazla kişi olan hanehalkları, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına %23,7, konut ve kira harcamalarına %24,4 ve ulaştırma harcamalarına %18,1 pay ayırdı.

Hanehalkı büyüklüğüne göre tüketim harcamalarının dağılımı (%), 2025

En fazla israf olan gıda grubu taze meyve ve sebzeler oldu

Hanehalkları tarafından en fazla israf edilen gıda grupları incelediğinde; en büyük payı %39,7 ile taze meyve ve sebze alırken, bunu %32,5 ile ekmek, %15,1 ile süt ve süt ürünleri izledi.

İsraf edilen gıda gruplarının dağılımı (%), 2025

Haber3.com Haber Merkezi