Bebeklerde bu ishale dikkat !

Rotavirus, ağır su kaybına sebep olan ishallerin en sık nedenidir.

A+ A-

Rotavirus ağır su kaybına (dehidratasyon) sebep olan ağır gastoenteritlerin ( ishal ) en sık nedenidir.

Çocuklar 3 yaşına kadar 1-3 arası rotavirus ile enfekte olurlar. Rotavirus ishalleri dünyada yılda 500.000 bebeğin ölümüne sebep olurlar ki bu oran ishale bağlı ölümlerin %25 i demektir.Rotavirus ishallerinden ölümlerin %98'i ise gelişmekte olan ülkelerde görülür.

İşte böylesine tehlikeli bir mikrobun,yani çocuklarımızı ölüme kadar götürebilecek böyle bir illetin aşısı uzunca bir süredir mevcut olup Türkiye'dede isteğe bağlı olarak uygulanmaktadır.

Rotavirus ishallerinin %95'i 5 yaşın altındaki çocuklarda gelişir.Kuzey yarımkürede genellikle yaz aylarında rotavirus ishalleri daha sık görülür.Rota ishalli çocukların dışkılarında bol miktarda rotavirus saptanır,hastalık yapması için az miktarıda yeterlidir.Bu nedenle virus hava yolu veya temas ile bulaşabilir.esas bulaşma yolu uygunsuz hijyenik şartlar ve fekal-oral yoldur.Enfekte çocukların bakıcıları ve aynı evde oturan erişkin kişiler %20 oranında semptomatik hastalığa yakalanırlar.Hayvanlardan insana bulaşma söz konusu değildir,yani sadece insanlar birbirine bulaştırırlar.Asemptomatik enfeksiyonu olanlar hastalığın yayılmasında önemli rol oynarlar.Rotavirus ellerde birkaç gün canlı kalabilir, o bakımdan hijyen yani ellerin sık ve usulüne uygun yıkanması çok önemlidir. Rotavirus ishalleri 3-24 ay arası çocuklarda en ağır seyreder.

Rota ishallerinde tipik olarak aniden ateş,kusma,ishal başlar.Bunların bir kısmı kendiliğinden düzelirken( ilk 3 ay içindeki enfeksiyonlar genellikle asemptomatiktir) , 3 aydan sonraki enfeksiyonların bir kısmı ölüme kadar gidebilen tablolar gösterebilirler.Spesifik bir tedavisi yoktur,destek tedavisi ve komplikasyon tedavisi önemlidir.

Tanıda ; ateş,kusma ile başlayan bol sulu,mukus ve kan içermeyen dışkı, dışkıda lökosit ve kan saptanmayan akut ishaller rotavirus için tipiktir.Tabiiki kesin tanı için etkenin saptanması önemlidir.

ROTAVİRUS AŞISI :

1970 li yıllarda aşı çalışmaları başlamıştır.önce insan-maymun kaynaklı aşı bulunmuş,fakat bazı yan etkileri sonucu kalkmıştır. Daha sonra insan-sığır kaynaklı rotavirus aşısı yapılmıştır ve halen kullanılmaktadır .

En son olarakta insan kaynaklı rotavirus aşısı ( Rotarix )yapılmıştır.Bu aşı 6 hafta- 6 ay arası bebeklere 1-2 ay arayla 2 doz olarak ağız yolundan verilmektedir. İlk dozun 3 ayın altında yapılmasında fayda vardır,Son yani 2. Dozun 6 ayı geçirmeden yapılması önerilir( ağır ishal geçiren bebeklerde aşı ishal sonrası yapılır ). 2 doz aşı yapılan bebeklerde ilk 1 yıl içinde şiddetli rotavirus enfeksiyonuna karşı koruyuculuk %90 kadardır,2.yılda %83 kadardır.

Dr.Suat ERKMEN / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı