Görünmez Kazaların Öngörülebilir Riskleri

Değerli düşünür dostlarım,
Afyonkarahisar’daki mühimmat deposunda meydana gelen patlama neticesinde 25 kahraman yiğit evlat şehit düştü ve yakın çevrede ciddi boyutlarda fiziki hasarlar meydana geldi. Olayın henüz inceleme ve tetkik aşamasında olduğu bilinmektedir. Genel Kurmay Başkanlığı resmi web sitesinde ‘’Bilinmeyen bir nedenle patlama meydana gelmiştir’’ derken orman ve su işleri bakanı Veysel Eroğlu bölgede yaptığı açıklamalarında kesin ifadelerle olayın bir kaza olduğunu, sebebinin ise mühimmat istif çalışmaları esnasında bir adet el bombasının kaza ile yere düşerek infilak etmesi ve büyük patlamayı tetiklemesi olduğunu beyan etmiştir. Bu beyanatını kendi yedek subaylığı dönemindeki deneyimleri ile de zenginleştirmiştir !

Sevgili okurlar, yaşadığımız dönemin terör yoğun bir süreç olduğu malumdur.
Toplum zaten terörle mücadele kapsamında hemen her gün gelen şehit haberleri ile en azından gönül yası içinde ve gergin durumda iken bir de üstüne bu tür kazalarda şehit düşen genç fidanlar kamu vicdanını derinden yaralamıştır. Terör örgütü web sitelerinde ‘’bizim bir şey yapmamıza gerek yok TSK zaten bizim adımıza gerekeni yapıyor’’ şeklinde alçakça ifadelere yer vermiştir. Muhalefet partisi MHP lideri Devlet Bahçeli son zamanlarda meydana gelen bu kazalar TSK de bir yönetim boşluğu olduğuna işaret ediyor diyebilmiştir. Uzman kişilerin açıklamaları ise bu patlamanın kaza neticesinde meydana gelme ihtimalinin çok düşük olduğu yönündedir.

Değerli düşünürler,modern yönetim stratejilerinde iş süreçlerinin tanımı kapsamında risk değerlendirmesi (Risk assessment ) diye bir kavram vardır. Yapılacak her işin bünyesinde barındırdığı öngörülebilir olası tehlikeler en ince detayına kadar listelenir ve işin her aşamasında göz önünde bulundurularak gerekli önleyici tedbirler alınır. Bahse konu tedbirlerin eksiksiz olarak uygulandığına emin olunmadan asla bir adım bile atılmaz. Gayet tabidir ki, 61 insanın canına mal olan, para karşılığı mültecileri kaçırmaya çalışan kaptan müsvettesinin böyle bir değerlendirme kapasitesine sahip olması ve adeta göz göre göre gelen bu faciayı öngörebilmesi beklenemez.
Ancak TSK gibi eğitim ve emniyet kurallarına azami önem ve değer veren bir kurumun belirtilen risk analizlerini yapmasını ve mukabil tedbirleri layiki ile almış olmasını beklemek hakkımız vardır. Ne yazıktır ki ;Patlamanın meydana geldiği saat, istif çalışmalarına katılan aziz şehitlerimizin rütbeleri,sayıları ve böylesine tehlikeli bir mekanda toplu halde bulunmaları,cephaneliğin çok yakınında sivil hayatın sürdüğü yerleşim alanlarının bulunması risk değerlendirmesinin ve karşı tedbirlerin yeterince etkili bir şekilde yapılamadığı-alınamadığı algısını uyandırmıştır.

Netice olarak ;esas gaye genel istatistiksel yaklaşımlarda olduğu gibi yine bir kaç günah keçisi bulmak değil bu olaydan gereken dersleri çıkarabilmek ve yinelenmesini önlemektir. Bu kapsamda bu elim olayda ihmali-kusuru olan her seviyedeki sorumlu kişilerin en azından Japon kültüründeki gibi onurlu istifaları da yerinde olur kanaatindeyim.

Saygılarımla
Serdar DURAT
Stratejist
07.09.2012