''Kiralık ev''de saç baş yolduran dönem başladı: Mal sahiplerinin istemediği ''şey'' kalmadı!

Türkiye genelinde yüksek faiz oranları ve finansmana erişim zorlukları nedeniyle yavaşlayan konut satışları, kentsel dönüşüm süreçlerinin de etkisiyle kiralık ev piyasasında eşi benzeri görülmemiş bir talep patlaması yarattı.

Türkiye gazetesinin haberine göre; kiralık konut arzının yetersiz kalması, piyasadaki dengeleri tamamen ev sahiplerinin lehine çevirdi. Geçmişte yalnızca kimlik fotokopisi, bir kira bedeli peşinat ve depozito ile tamamlanan kiralama süreçleri, günümüzde adeta zorlu bir banka kredi başvurusunu veya detaylı bir işe alım mülakatını andırıyor.

Ev sahipleri, kiracı adayının sadece mesleğini değil, aynı kurumda ne kadar süredir çalıştığını da sorguluyor. Kiralama aşamasında maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri, Findeks kredi notu ve hatta kredi kartı limit bilgileri rutin birer talep haline gelmiş durumda.

Standart prosedürlerin dışına çıkan bazı mülk sahipleri; bir yıllık peşin kira ödemesi, yüksek tutarlı depozitolar ve mutlaka "devlet memuru" statüsünde bir kefilin gelir belgelerini zorunlu koşuyor.

Yeni dönemin en dikkat çeken uygulamalarından biri olan "referans" sistemiyle, kiracı adayından bir önceki ev sahibiyle iletişime geçilmesi için izin isteniyor. Bu sayede kişinin ödeme alışkanlıkları ve evi kullanım biçimi teyit ediliyor.

Emlak danışmanlarının aktardığına göre; ev sahipleri sözleşme öncesinde adayların sosyal medya hesaplarını da mercek altına alıyor. Adayın evcil hayvanı olup olmadığı, kalabalık ev partileri düzenleyip düzenlemediği ve evden çalışma düzeni gibi yaşam tarzı ipuçları, sosyal medya paylaşımları üzerinden analiz edilerek "kabul" kriteri sayılıyor.

"Güven Problemi Zirveye Çıktı, Kuralları Mal Sahibi Koyuyor"

Piyasadaki bu radikal değişimi değerlendiren Gayrimenkul Uzmanı Murat Gözüpek, yaşanan zorlu sürecin temelinde yatan psikolojik ve hukuki nedenleri şu sözlerle özetledi: "Eskiden mal sahipleri için sadece düzenli bir gelir beyanı yeterliyken, son yıllarda artan kira uyuşmazlıkları ve uzayan tahliye davaları güven problemini zirveye taşıdı. Artık mülk sahipleri, evlerini bir yatırım aracı olarak güvence altına almak istiyor ve sıfır riskle hareket etmeye çalışıyor. Kentsel dönüşümle birlikte artan talep de ev sahiplerinin elini güçlendirdi. Arzın bu kadar kısıtlı olduğu bir ortamda, ne yazık ki kuralları tamamen mal sahibi koyar hâle geldi."

Türkiye Gazetesi