Türkiye bunu tartışıyor: Madeni 1 TL mi değerli, eritilmiş 1 TL mi ?
Darphane artan maliyetlerin ardından madeni paralarda değişikliğe gitmişti. Darphane'den "hurdacılar 1 TL'leri eritip daha çok kazanıyor" iddiaları için bir açıklama geldi.
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, üretim maliyetlerinin ardından yaptıkları çalışma ile madeni parada kullanılan bakır, çinko ve nikelin oranlarını değiştirdi. Üretimde tasarruf sağlanırken paraların ağırlıkları da değişti. 1 lira, 8.2 gramdan 6.6 grama geriledi. 50 kuruşsa 6.8 gramdan 5.5 grama düştü. Paranın kalınlığı da yaklaşık yarım milim oynadı. 1 liranın gramajının değişmesi madeni paraların ağırlığına göre hassas bir şekilde ayarlanıp çalışan otomatları etkiledi. Metal para ile çalışan otomatların gramajı düşmüş 1 TL'leri para üstü olarak verdiği ve parayı tanımlayamadığı görüldü. 1 TL'nin ağırlığının değişmesi nedeniyle binlerce otomat yeniden ayarlandı.
DHA'nın haberine göre gramaj değişikliğiyle ilgili bilgi veren Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü Abdullah Yasir Şahin, "Gramajı ile oynadık, içerisinde bulunan krom, nikel gibi madenlerin alaşımı ile oynadık. Yüzde 20 civarında paranın gramajını düşürdük. 1 TL, 8.2'den 6'lı rakamlara indirmiş olduk. Gramajı düştü denilen olay bu. 1 buçuk milyar adet ile 950 milyon adet arasında yıllık metal para üretiyoruz. Bizim bu üretmiş olduğumuz metal paralardan devletin son 2022 yılında 600 milyon TL bir kaybı söz konusuydu. 1 milyar 250 milyon adet ürettiğimiz paradan dolayı onun alım gücüne göre, maliyetleri 600 milyon lira daha fazlaydı. Devletin bu kaybını önlemek maksadıyla alaşımla ve içerisindeki madeni alaşımlarla oynayarak fiyatları normale çektik. Şu an maliyetleri kurtardık aslında. Yapılmış olan işlem budur" dedi.
Hurdacıların haksız kazanç ettiği iddialarına yanıt veren Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü Şahin, "Bu tamamen spekülasyon çünkü 1 lirayı 1 liraya alan insan bunu ayrıştırmak için sonuç itibarıyla eritecek. Bu ayrıştırma maliyetleri ile birlikte muhtemelen 1 buçuk liraya mâl edecek. 1 buçuk liraya mâl edilen şeyi kaça satacak. Dolayısıyla bu spekülasyondan başka bir şey değil. Tamamen ülkemizin ve paramızın itibarını düşürmek için yapılan paylaşımlar" diye konuştu.
Şahin, bazı otomat üreticilerinin şikayetleriyle ilgili ise "Otomatlarla alakalı olarak, parayı çıkartmaya karar verdiğimiz zaman Merkez Bankası ile birlikte çalışıyoruz. Üretmiş olduğumuz örnekleri Merkez Bankası'na gönderiyoruz, onlar da tüm bankalara gönderiyorlar. Bankaların bankamatiklerinde böyle bir sıkıntı yok. Otomatlarla alakalı olarak ise zaten otomat üreticilerine de Merkez Bankası yeni paraları gönderiyor, 'Bundan sonraki otomatlarınızı ve mevcut otomatlarınızı buna göre düzenleyin' diyor. Şayet bunlar düzenlememişse doğal olarak böyle sıkıntı yaşanabilir çünkü inceliğe ve ağırlığa hassas metaller bunlar" şeklinde konuştu.