Türkiye'nin 137 yıllık mesleğine yüzlerce metre yükseklikte telesiyej çözümü

Bursa'nın İnegöl ilçesinde, dededen toruna miras kalan 137 yıllık orman işçiliği geleneği hayat kurtaran bir teknolojiyle buluştu.Uludağ'ın güney yamaçlarına sırtını dayayan 872 rakımlı Saadet Mahallesi'nde zorlu arazi şartlarında çalışan orman işçileri, tonlarca ağırlıktaki tomrukları sarp kayalıklardan güvenle çıkarabilmek için ormana özel bir hava hattı (telesiyej) sistemi kurdu. Önceleri insan, öküz ve traktör gücüyle yapılan tomruk taşıma işlemi, uçurumlu ve dik arazilerde yaşanan ölümlü iş kazalarını önlemek amacıyla yerini havadan taşıma sistemine bıraktı. İşçiler kurdukları telesiyej sayesinde, hiç yol bulunmayan sarp bölgelerde kestikleri devasa ağaçları güvenle toplama alanına ulaştırıyor.Geçmişte ağır tomrukların altında kalma veya uçurumdan düşme gibi hayati risklerle karşı karşıya kalan işçiler, bu sistem sayesinde hem can güvenliklerini sağlıyor hem de ağaçların kabuklarını soyarak istiflemeyi çok daha hızlı bir şekilde gerçekleştiriyor.Bölgede 40 yıldır ormancılık yapan ve 1889 yılında dedelerinin bu köye yerleştiğini belirten Saadet Mahallesi Muhtarı Zeki Ekren, mesleğin tarihsel gelişimini ve yaşadıkları zorlukları şu sözlerle özetledi: "Burada ormandan başka bir iş yok. Ben 40 senedir ormanda çalışıyorum. Önceleri tomrukları öküzlerle ve traktörlerle çekerdik. Şimdi bu hava hattı sistemini geliştirdik. Yaya olarak bile zor ulaşılan yerlerden ağaçları havadan çekip mobilya sektörünün hizmetine sunuyoruz. Geçmişte bu ormanda çok şehit verdik, 5 yıl önce Süleyman ağabeyimizi kaybettik. Ekmek parası için mücadelemiz, dedelerimizden kalma bir miras olarak aynı kararlılıkla devam ediyor."Saadet Mahallesi Orman ve Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Murat Yıldırım da hava hattı sisteminin bölgedeki üretime önemli katkı sağladığını ifade ederek, "Bu zorlu şartlarda üretim yapıyoruz. Traktörlerin ve kepçelerin ulaşamadığı yerlerde hava hattı kullanarak uçurumlardan ağaç çekiyoruz. Mobilya sektörünün başladığı yer, tam olarak burası. Bir asırdan beri dedelerimizden gelme mesleği devam ettiriyoruz. Bu sistemle, hava sistemiyle Türkiye'de bir numaralı sayılabilecek bir şekilde üretim yapıyoruz, kaliteli üretim yapıyoruz ve hava sistemi kullanıyoruz. Bu hava sistemi, Türkiye'de sadece 3 ilde var bildiğim kadarıyla. Antalya, Artvin ve burası. Üretim yapıyoruz ama işimiz tehlikeli, her türlü tedbirimizi alıyoruz, gereken neyse yapıyoruz. Daha önce bu sistem yokken, teknoloji yokken dedelerimiz, babalarımız kazma küreklerle kendilerine yol açıp, öküzlerle tek tek tomrukları yukarıya doğru çekiyorlardı. Ama şimdi teknoloji gelişti. Hava hattı yaklaşık 4 ton kapasiteli yük taşımalı, 400 metreden 50'şer metre sağa sola, 100'er metre sağa sola olmak üzere hasarsız bir şekilde malı rampaya koyuyoruz" diye konuştu.ORKOOP Türkiye Birliği Bursa Temsilcisi ve Bursa Ormancılık Kooperatifleri Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Rahmi Arık ise sistemin ekonomik ve çevresel avantajlarına dikkat çekip, "Türkiye'de yaklaşık 2 bin 750 köy orman işinde, bu tehlikeli sektörde çalışmaktadır. Nüfusumuz hayli büyük, 8-10 milyonlar civarında. Vatandaşlarımızla beraber bu mücadeleyi veriyoruz. Tabii tüm zorluklara rağmen, olumsuzluklara rağmen bu ekmek mücadelemizi veriyoruz. Böyle teknoloji çok güzel. Ekonomik olarak masrafsız, biraz daha kolay oluyor. Yaya olarak geçilmeyen yerlerden tomruk çekiyoruz. Potansiyel olarak, ekonomik olarak giderimizi düşürüyor. En basit yakıt olarak. Örneğin biz 400 metreden buraya tomruk çekiyoruz. Şuradan 400 metreden buraya gelmek için 3 kilometre yol dolaşman lazım veya orman içinde yol yapmamız lazım bu seviyeye çıkmamız için. Yol mesafesini 4'te 1, 5'te 1 oranında düşürüyor. Yaklaşık 300 metre mesafedeki bir noktaya ulaşmak için 3 kilometreden fazla yol açılması gerekiyor. Bu sistemin biraz daha yaygınlaşması için çalışmamız lazım. Devletin de ona göre bir desteği olur. Tüm köylere önerimizdir. Herkesin böyle bir şey kullanmasını tavsiye ederiz" dedi. (DHA)