Miras ve IBAN düzenlemelerini içeren 12. Yargı Paketi komisyondan geçti!

Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen ve yargı süreçlerini hızlandırmayı hedefleyen kanun teklifi, TBMM Adalet Komisyonu'nda yaklaşık 13 saat süren yoğun bir mesainin ardından kabul edildi. AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel başkanlığında toplanan komisyondan geçen paket; duruşma sürelerinin kısaltılmasından IBAN dolandırıcılığı cezalarına, Yargıtay'ın bozma kararlarından Adli Tıp Kurumu atamalarına kadar pek çok kritik düzenleme içeriyor. 

Duruşmalara Maksimum 3 Ay Sınırı

Hukuk mahkemelerinde vatandaşların en büyük şikayetlerinden biri olan uzun duruşma aralıklarına yasal bir fren geliyor. Yeni düzenlemeye göre, iki duruşma arasındaki süre kural olarak en fazla 3 ay olacak şekilde sınırlandırılacak. Hakimin duruşmayı 3 aydan daha sonraya erteleyebilmesi ancak istisnai ve "zorunlu hallerde" mümkün olabilecek. Üstelik bu durumlarda dahi hakimin, 3 ayı aşan erteleme gerekçesini tamamen somut ve olaya uygun bir şekilde duruşma tutanağına yazması zorunlu hale getiriliyor.

Öte yandan, yargılamaların usulden uzamasını engellemek adına Yargıtay'ın temyiz incelemelerinde de değişikliğe gidildi. Yargıtay, ilk derece mahkemesinin verdiği bir kararı, sadece "görevsiz veya yetkisiz olduğu" gerekçesine dayanarak bozamayacak.

Miras Davalarında Yeni Dönem Başlıyor

Teklifle, miras kalan taşınmazların satış süreçlerinde yaşanan mağduriyetleri ve ihale suistimallerini engellemek amacıyla yeni bir sistem hayata geçiriliyor. Düzenleme ile ilk açık artırmanın sadece mirasçılara özel yapılması, pay sahiplerinin teminat muafiyetinin kaldırılması ve ihaleyi bozmaya çalışanlara yüzde 5 idari para cezası kesilmesi öngörülüyor.

İlk Açık Artırma Sadece Mirasçılar Arasında

Mevcut sistemde aile yadigarı taşınmazların dışarıdan üçüncü kişilere yok pahasına satılmasının önüne geçmek için kritik bir adım atılıyor. Yeni düzenlemeye göre, mirasçılar arasında ortaklığın giderilmesi amacıyla yapılacak satışlarda birinci açık artırma turu yalnızca mirasçıların katılımıyla gerçekleştirilecek. Bu ilk turda verilecek tekliflerin, taşınmazın belirlenen toplam değerini ve tüm satış giderlerini karşılaması zorunlu olacak. Eğer bu ilk artırmada mirasçılar arasından bir alıcı çıkmazsa, ancak o zaman ikinci açık artırma süreci herkesin katılımına açık (genel) şekilde yapılacak. Bu sayede mirasçıların mülkiyet hakları öncelikli olarak korunmuş olacak.

Pay Sahiplerine Teminat Zorunluluğu Geliyor

Ortaklığın satış yoluyla giderilmesi işlemlerinde, mevcut uygulamadaki en büyük açıklardan biri olan "pay sahiplerinin teminat yatırmama (muafiyet) hakkı" da tarihe karışıyor. Kanun teklifinin gerekçesinde belirtildiği üzere; bazı kötü niyetli pay sahipleri bu muafiyet avantajını kullanarak ihalelerde bilerek fahiş teklifler veriyor, ardından ödeme yapmayarak sürecin iptal edilmesine ve diğer mirasçıların mağdur olmasına yol açıyordu. Yeni dönemde, Hazine hariç olmak üzere ihaleye giren tüm pay sahipleri tıpkı dışarıdan katılan vatandaşlar gibi teminat yatırmak zorunda kalacak.

İhale Bedelini Ödemeyene Yüzde 5 Para Cezası ve Teminat Yanması

Açık artırmaları manipüle edip süreci uzatanlara yönelik caydırıcı, ağır yaptırımlar da teklifte yer alıyor. En yüksek teklifi verip ihaleyi kazanmasına rağmen yasal süresi içinde bedeli yatırmayan kişilerin yatırdıkları teminatlar kesinlikle iade edilmeyecek. Yanan teminat bedeli öncelikle satış masraflarının karşılanmasında kullanılacak, artan bir miktar olursa diğer hak sahiplerine dağıtılacak.

Bununla da yetinilmeyerek, sistemi kilitleyen ve ödeme yapmayan kişiye, ihalede teklif ettiği toplam bedelin yüzde 5’i oranında idari para cezası kesilecek.

"IBAN Mağdurları" İçin Önemli Gelişme: Ceza Yarı Oranında İndirilecek

Komisyon görüşmelerine damga vuran bir diğer önemli gelişme ise AK Parti ve MHP'nin ortak önergesiyle teklife eklenen IBAN düzenlemesi oldu. Son dönemde artan ve kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen, banka hesap bilgilerini haksız menfaat için başkalarıyla paylaşan kişileri yakından ilgilendiren bir adım atıldı.

Eğer bir kişinin dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştiraki; yalnızca kendisine veya bir başkasına ait banka, kredi kartı, ödeme aracı ya da kripto varlık hesabının kullanılmasını sağlayan bilgileri başkasına vermekle sınırlı kalmışsa, verilecek cezada yarı oranında indirime gidilecek.

Adli Tıp Kurumu'na Liyakat Şartı: Görev Süresi 4 Yıl Olacak

Yargının en önemli bilirkişi kurumu olan Adli Tıp Kurumu ile ilgili de liyakat odaklı standartlar getirildi. Adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliğine atanabilmek için artık tıpta/diş hekimliğinde uzmanlık belgesine ya da kendi alanında doktora derecesine sahip olma şartı aranacak. Ayrıca bu pozisyonlardaki kişilerin (grup başkanları ve daire başkanları dahil) görev süreleri net bir şekilde 4 yıl olarak belirlendi.

Komisyondan geçen 12. Yargı Paketi'nin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'na gelerek yasalaşması bekleniyor.

DHA