Türkiye'de 2,5 milyon yıllık tarihi keşif
Konya'da Geyik Dağları'nın 2700 rakımında varlığı 2,5 milyon yıl öncesine dayanan sirk buzulu olarak bilinen bir diğer adı da çanak buzu olan buzul bulundu.
Doğa gezgini Hasan Hüseyin Kahriman, Orta Toros Dağları’nda, Taşeli Platosu'nda kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanan Konya, Karaman ve Antalya’nın sınırlarını oluşturan 2877 rakımlı Geyik Dağları’na gezintiye çıktı. Kahriman, gezinti sırasında dağın 2700 rakımında buzul yatağı olduğunu tespit etti. DHA'nın görüntülediği buzul yatağını inceleyen Necmettin Erbakan Üniversitesi Coğrafya Bölüm Başkanı Prof. Dr. Adnan Pınar, bunun sirk buzulu olduğunu söyledi.
Küresel ısınma nedeniyle buzulun ortaya çıkmış olabileceğini ifade eden Prof. Dr. Adnan Pınar, “Geyik Dağları’nın İç Anadolu’ya bakan kısmında gezgin arkadaşımızın bulmuş olduğu buzullar da görüntülerden anladığımız kadarıyla eski bir sirk buzulu. Dağın kuzey yamaçlarında çukur sirk diye bahsettiğimiz alanlarda biriken binlerce yıllık birbiri üzerine yağan karın oluşturduğu büyük bir buzul örtüsü. Bunlar bu kuraklaşmaya bağlı olarak üzerindeki daimi kar kütlesinin erimesiyle günümüzde açığa çıkan sirk buzulu. Çok enteresan gerçekten çarpıcı, bu katmanların görüntülenmesi, net olarak izlenmesi, her sene yağan karın o katmanların bir sonraki yıl yağan karla buzullaşması ortaya çıkıyor. Detaylı arazi çalışması, ölçümler ve örneklerle çok daha net konuşmayı sağlayacak bilgiler ortaya çıkartabilir” diye konuştu.
Küresel iklim değişikliği sonucu buzulun ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Pınar şöyle konuştu:
“Görüntülerden anladığımız kadarıyla buranın eski bir sirk buzulu alanı olduğu üzerinde bulunan kar örtüsünün ısınmaya bağlı olarak eriyip ortadan kalkmasıyla, zirveden kopan kaya parçalarının da bu buzulun üzerini kapladığını görebiliyoruz. İlerleyen süreçte iklimin nasıl bir durum ortaya çıkartacağını bilemiyoruz ama yaşanan kuraklığa bağlı olarak artık bu buzulun tekrar bir kalıcı kar örtüsü altında kalmadan eriyerek daha küçük bir alana doğru gideceğini düşünüyorum. Görünen ve bugün yaşadığımız iklim böyle bir durumu ortaya çıkaracağını ortaya koyuyor. Bu buzulun yaşanan kuraklığa bağlı olarak ortaya çıkmasıyla ve sizin de bunu görüntülemenizle gerçekten bilimsel anlamda çok iyi bir hizmet oluyor. Bilim insanlarının burada detaylı çalışmalarla birtakım verilere ulaşılacağını düşünüyorum.”
Yok olduğu bilinen buzulun ortaya çıkmasının önemine değinin Prof. Dr. Pınar, “Bir doğasever arkadaşımızın kendi imkanlarıyla burayı bulması ve sizin sayenizde görüntülenmesi çok önemli bir iş. Bu bilimsel anlamda Türkiye’de var olduğu yerler ki bunun 2,5 milyon yıl ile 10-15 bin yıla kadar süreçte oluşan ve ülkemizin buzullaşmaya uğrayan bölgelerinin, özellikle dağların kuzeye bakan yamaçlarında bu tarz sirk buzullarının var olduğunu biliyoruz ama bunların çoğu eriyip ortadan kalkmıştır. Bu açıdan baktığımız zaman burası Geyik Dağları'nın üzerinde bulunması son derece önemli bir numune. Bunun bilimsel anlamda detaylı olarak incelenmesinin yapılması, bilime de çok önemli bir katkı sunacağı kanaatindeyim” dedi.