Emeklili oldum diye sevinenlere büyük şok! Binlerce emeklini emekliliği de EYT'si de iptal eşiğinde

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle milyonlarca vatandaş emeklilik hakkına kavuşurken, SGK Uzmanı Özgür Erdursun’dan çalışma hayatına erken atılanları yakından ilgilendiren çok kritik bir uyarı geldi.

18 yaşından önce yapılan her sigorta girişi iptal riski taşımıyor ancak kişinin ilk sigorta girişi "anne veya babasına ait bir işyerinden" yapılmışsa, emeklilik planları tehlikeye girebilir.

Sorunun Kaynağı: 2013/11 Sayılı SGK Genelgesi

18 yaşından önce fabrika, şirket veya yabancı bir işveren yanında çalışanlar için genel bir risk bulunmuyor. Ancak tartışmanın odağında SGK’nin 2013/11 sayılı genelgesi yer alıyor. Bu genelgeye göre; anne veya babasına ait bir işyerinde çalışan çocuğun sigortalı sayılabilmesi için, vasi katılımıyla düzenlenmiş ve hâkim onayından geçmiş yasal bir hizmet sözleşmesinin bulunması şart koşuluyor. Bu şartın sağlanmadığı durumlarda SGK, geçmişe dönük olarak sigorta bildirimlerini geçersiz sayarak iptal edebiliyor.

EYT Kapsamından Çıkma ve Maaş İptali Riski

Bu iptal işlemlerinin sigortalılar üzerinde yarattığı en büyük yıkım ise EYT ve prim gün sayılarında ortaya çıkıyor. Uzmanların dikkat çektiği başlıca tehlikeler şunlar:

EYT Hakkının Kaybı: İlk sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinden önce aile işyerinden yapılmışsa ve SGK bunu geçersiz sayarsa, sigorta başlangıç tarihi ileriye kayıyor ve kişi otomatik olarak EYT kapsamı dışına çıkabiliyor.

Eksik Prim Günü: 18 yaş öncesi aile yanında geçen çalışma süreleri iptal edildiğinde, kişinin toplam prim gün sayısı düşerek emeklilik şartları kaybedilebiliyor.

Maaşların Kesilmesi: En çarpıcı olanı ise; bu şartlarla halihazırda emekli olmuş kişilerin dosyalarının incelenmesi durumunda emekli aylıklarının durdurulabilmesi.

Yargıtay Ne Diyor? Emekliliği Kurtarmanın Yolu Var Mı?

SGK, genelgedeki şekil şartlarına (hâkim onayı vb.) katı bir şekilde bakarken, mahkemeler olaya çok daha adil bir perspektiften yaklaşıyor. Yargıtay’ın son yıllardaki içtihatlarına göre, asıl olan "gerçek (fiili) çalışma" durumudur.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 23 Şubat 2023 tarihli emsal kararına göre; mahkeme, çocuk koruma kanunlarının yıllar sonra çocuğun sosyal güvenlik hakkını elinden alacak şekilde aleyhe kullanılamayacağına hükmetmiştir.

Mahkemelerin "Fiili Çalışmayı" İspat İçin Baktığı Kriterler:

İşyerindeki fiziki faaliyetlerin niteliği,
Bordro kayıtları ve resmi defterler,
Banka veya elden yapılan düzenli ücret ödemeleri,
Çalışmayı doğrulayacak tanık beyanları ve diğer deliller.

Uzmanlar, geçmişte ailesine ait işyerinde 18 yaş altı sigorta girişi bulunan vatandaşların hizmet dökümlerini e-Devlet üzerinden kontrol etmeleri ve olası bir SGK iptali durumunda, Yargıtay kararlarını emsal göstererek derhal hukuki yollara başvurmaları gerektiği konusunda uyarıyor. 

Özgür Erdursun'un yazısının tamamı için...