TÜİK Eylül ayı enflasyonunu açıkladı: Enflasyon yılın zirvesinde!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayı enflasyon verisini açıkladı. Açıklanan verilerle enflasyon, eylül ayında yıllık yüzde 61,53 seviyesine çıkarak yılın en yüksek seviyesine ulaştı. 

TÜİK verilerine göre Eylül ayında üretici ve tüketici enflasyonları şöyle gerçekleşti:

 Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %61,53, aylık %4,75 oldu

TÜFE'deki (2003=100) değişim 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %4,75, bir önceki yılın Aralık ayına göre %49,86, bir önceki yılın aynı ayına göre %61,53 ve on iki aylık ortalamalara göre %55,30 olarak gerçekleşti.

 Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık %47,44, aylık %3,40 arttı

Yİ-ÜFE (2003=100) 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %3,40, bir önceki yılın Aralık ayına göre %36,06, bir önceki yılın aynı ayına göre %47,44 ve on iki aylık ortalamalara göre %65,55 artış gösterdi.

Veriye yönelik genel beklenti, seçimlerin ardından TL'de yaşanan değer kaybının birikimli etkisi ve vergi artışlarıyla Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) yükselişini sürdürmesi yönündeydi. 

Bağımsız akademisyenlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu ise eylülde aylık enflasyonu yüzde 6,24, yıllık enflasyonu yüzde 130,13 hesapladı. Ekonomistlerin eylül ayı ortalama enflasyon tahmini Reuters anketinde yüzde 61,7, AA Finans anketinde yüzde 61,9 olmuştu.

İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine göre ise İstanbul'da perakende fiyatlar eylülde aylık bazda yüzde 5,46, yıllık bazda yüzde 73,18 artış kaydetmişti.

Enflasyon beklentisi neydi ?

 AA Finans'ın, TÜİK tarafından 3 Ekim Salı günü açıklanacak eylül ayı enflasyon verilerine ilişkin beklenti anketi, 12 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı. Ankete göre, ekonomistlerin eylül ayı enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 5,0 oldu. Ankete katılan ekonomistlerin eylül ayı için enflasyon beklentileri, en düşük yüzde 4,05 ve en yüksek yüzde 9,0 aralığında yer aldı. Ekonomistlerin eylül ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına (yüzde 5,00) göre bir önceki ay yüzde 56,37 olan yıllık enflasyonun yüzde 61,91'e çıkacağı hesaplanıyor. Öte yandan, ekonomistlerin 2023 sonu enflasyon beklentisi eylülde yüzde 65,50 oldu. Tüketici Fiyat Endeksi, ağustos bir önceki aya göre yüzde 9,09 artış göstermişti. Reuters anketine katılan 10 ekonomistin aylık TÜFE tahminleri ise yüzde 3,7 ila yüzde 6,2 artış bandında yer aldı. Yıllık tahminler ise yüzde 60 ila yüzde 63,7 arasında değişti. Medyan beklenti ise TÜFE'nin eylülde aylık yüzde 4,9 artması, yıllık bazda ise yükselişine devam ederek yüzde 61,7'ye çıkması yönünde oldu.

İŞTE TÜİK'TEN YAPILAN EYLÜL AYI ENFLASYON AÇIKLAMASI

 İşte TÜİK'e göre Eylül 2023 TÜFE rakamları...

 Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %61,53, aylık %4,75 oldu

TÜFE'deki (2003=100) değişim 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %4,75, bir önceki yılın Aralık ayına göre %49,86, bir önceki yılın aynı ayına göre %61,53 ve on iki aylık ortalamalara göre %55,30 olarak gerçekleşti.

TÜFE değişim oranları (%), Eylül 2023



TÜFE yıllık değişim oranları (%), Eylül 2023



Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup %20,16 ile konut oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise %92,48 ile lokanta ve oteller oldu.

TÜFE ana harcama gruplarına göre yıllık değişim oranları (%), Eylül 2023



Ana harcama grupları itibarıyla 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup %2,59 ile giyim ve ayakkabı oldu. Buna karşılık, 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise %30,27 ile eğitim oldu (ana harcama gruplarına göre endeksler, ağırlıklar ve değişim oranları Ek Tablo-1'dedir).

TÜFE ana harcama gruplarına göre aylık değişim oranları (%), Eylül 2023



Endekste kapsanan 143 temel başlıktan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 5'li Düzey) 2023 yılı Eylül ayı itibarıyla, 11 temel başlığın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 4 temel başlığın endeksinde değişim olmadı. 128 temel başlığın endeksinde ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık %67,22, aylık %5,06 oldu

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %5,06, bir önceki yılın Aralık ayına göre %54,66, bir önceki yılın aynı ayına göre %67,22 ve on iki aylık ortalamalara göre %57,75 olarak gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri ve değişim oranları (%), Eylül 2023

İşte TÜİK'e göre Eylül 2023 ÜFE rakamları...

 Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık %47,44, aylık %3,40 arttı

Yİ-ÜFE (2003=100) 2023 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre %3,40, bir önceki yılın Aralık ayına göre %36,06, bir önceki yılın aynı ayına göre %47,44 ve on iki aylık ortalamalara göre %65,55 artış gösterdi.

Yİ-ÜFE değişim oranları (%), Eylül 2023                                        



Yİ-ÜFE yıllık değişim oranı (%), Eylül 2023

Sanayinin dört ana sektöründen imalat endeksi yıllık %55,05 arttı

Sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında %69,43 artış, imalatta %55,05 artış, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında %17,08 azalış, ve su temininde %68,36 artış olarak gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri; ara malında %45,79, dayanıklı tüketim malında %61,94, dayanıksız tüketim malında %67,98, enerjide %13,41 ve sermaye malında %65,83 artış olarak gerçekleşti.

Yİ-ÜFE yıllık değişim oranları (%), Eylül 2023



Sanayinin dört ana sektöründen imalat endeksi aylık %3,07 arttı

Sanayinin dört sektörünün aylık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında %5,97, imalatta %3,07, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında %5,47 ve su temininde %13,72 artış olarak gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimleri; ara malında %1,92, dayanıklı tüketim malında %3,73, dayanıksız tüketim malında %4,80, enerjide %6,12 ve sermaye malında %2,96 artış olarak gerçekleşti.

Yİ-ÜFE aylık değişim oranları (%), Eylül 2023



Yıllık Yİ-ÜFE'ye göre 10 alt sektör daha düşük, 19 alt sektör daha yüksek değişim gösterdi

Yıllık azalış gösteren tek alt sektör %17,08 ile elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme oldu. Buna karşılık temel eczacılık ürünleri ve müstahzarları %96,61, diğer madencilik ve taş ocakçılığı ürünleri %93,27, tütün ürünleri %81,06 ile endekslerin en fazla arttığı alt sektörler oldu.

Sektörlere göre Yİ-ÜFE yıllık değişim oranları (%), Eylül 2023



Aylık Yİ-ÜFE'ye göre 13 alt sektör daha düşük, 16 alt sektör daha yüksek değişim gösterdi

Aylık en yüksek azalış; %0,21 ile basım ve kayıt hizmetleri, %0,10 ile ana metaller alt sektörlerinde gerçekleşti. Buna karşılık tütün ürünleri %42,46, su ve suyun arıtılması ve dağıtılması %13,72, ham petrol ve doğal gaz %8,95 ile endekslerin en fazla arttığı alt sektörler oldu.

Sektörlere göre Yİ-ÜFE aylık değişim oranları (%), Eylül 2023