Çin'den Adidas'a, Nike'a ve H&M'ye tehdit yağmuru

Çin'in Doğu Türkistan'daki insan hakları ihlali dünya gündemine uzun zamandır yer tutuyor. Pekin yönetimi söz konusu uluslararası pazarda dünya devi olan firmaları siyasi meselelere girmemeleri ve Doğu Türkistan'daki insan hakları ihlallerine ilişkin raporları gözardı etmeleri konusunda uyarıda bulundu. 

HAM MADDE ALMAYACAKLAR

Aralarında H&M, Nike, Adidas ve diğer uluslararası dünya devi markaların da bulunduğu şirketler, Batılı ülkelerin Çin'in Doğu Türkistanlıları zorla çalıştırdığı yönündeki iddialarının ardından Doğu Türkistan'dan pamuk başta olmak üzere ham madde almayacaklarını açıklamışlardı.

ABD, AB, İngiltere ve Kanada da bu ülkeye yönelik sert yaptırımlar getirmişti. Çin de misilleme olarak Batılı bazı kişi ve kuruluşları yaptırım listesine alıyor.

ÇİN MEDYASINDAN H&M MARKASINA BOYKOT

Çin medyası da baskılara ortak olarak, Doğu Türkistan pamuğu kullanmayacağını açıklayan H&M markasını boykot etme çağrısı yaptı. Öte yandan Çin'de son bir haftadır bazı firmalara yönelik boykot kampanyası artmış durumda.

HÜKÜMET SÖZCÜSÜ TEHDİT ETTİ

Sincan bölgesel hükümet sözcüsü Xu Guixiang, Pekin'de düzenlediği basın toplantısında konuştu. Xu, "Yaptırım çubuğunu Sincan'a saldığınızda o sopa gelip sizin de başınıza çarpacak. kaldırdığınız taş sizin başınıza da düşecek" tehdidinde bulundu.

"H&M BU KONUYU CİDDİYE ALMALI" 

Doğu Türkistan konusunda araştırmalar yapan Alman bilim insanı Adrian Zenz'i de tehdit eden Xu, "H&M bu konuyu ciddiye almalı" diyerek şu açıklamalarda bulundu:

"Bu kanıtı nereden aldın? Bazı sahte akademisyenler, çarpıtılmış raporlar veya sözde tanıklıklardan olabilir mi?" diye konuştu.

Ayırca Xu, "Bu insanların çoğu kötü niyetli. Sadece Sincan'ı istikrarsızlaştırmak istiyorlar. Bir şirketin ekonomik davranışını politikleştirmesi gerektiğini düşünüyorum. H&M, Çin pazarında para kazanmaya devam edebilir mi? Artık hayır" diyerek sert çıkıştı.

İsveçli hazır giyim markası H&M, Çin'den gelen tepkilere henüz herhangi bir açıklamada bulunmadı.

NE OLMUŞTU?

BM başta olmak üzere batılı hükümetler ve uluslararası araştırmacılara göre Doğu Türkistan'da çoğunluğu Uygurlar olmak üzere en az bir milyon kişi toplama kamplarında zorla alıkonuluyor. Çinli yetkililer, zorla çalıştırma ve zorla doğum kontrol önlemleri uygulamakla da suçlanıyor.

Çin hükümeti ise istismar suçlamalarını kabul etmiyor ve toplama kampların 'ekonomik kalkınmayı desteklemek ve İslami radikalizmle mücadele etmek için iş eğitimi amaçlı' olduğunu iddia ediyor.