ABD-İran hattında kritik gelişme: Çerçeve anlaşma netleşiyor

ABD-İran müzakerelerinde ikinci turun ne zaman ve nerede yapılacağı henüz belirsizliğini koruyor. Taraflar, 21 Nisan’daki ateşkes süresi dolmadan anlaşmaya varmak için arabulucular üzerinden temaslarını sürdürürken, Pakistan, Mısır ve Türkiye’nin arabuluculuğunda, ateşkes sona ermeden önce anlaşmazlıkları gidermeye çalışıyor.

"Tüm ülkelerle telefon diplomasisi yürütüyorlar ve anlaşmaya yaklaşıyorlar"

Adı açıklanmayan iki ABD’li yetkili, ABD-İran görüşmelerinde ilerleme sağlandığını ve ateşkes sona ermeden yapılması beklenen çerçeve anlaşmanın netleşmeye başladığını ifade etti. ABD’li yetkililer ayrıca taraflar arasındaki ciddi görüş ayrılıkları nedeniyle anlaşmanın kesin olmadığına dikkat çekerek, ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakere ekibinin, dün gün boyunca İranlılar ve arabulucularla telefon görüşmeleri yaptığını ve taslak metinler üzerinde çalıştığını söyledi. Yetkililerden biri, "Tüm ülkelerle telefon diplomasisi yürütüyorlar ve anlaşmaya yaklaşıyorlar" dedi.

Başka bir yetkili ise, "Biz anlaşma yapmak istiyoruz. Onların hükümetinde de anlaşma isteyen kesimler var. Asıl mesele tüm hükümeti bu noktaya getirmek" ifadelerini kullandı.

"İki günde yapılabilecek bir şey değil"

ABD’li yetkililer, bir çerçeve anlaşmaya varılması halinde kapsamlı anlaşmanın detaylarının müzakere edilebilmesi için ateşkesin uzatılması gerekeceğini ifade etti. "Detaylar karmaşık, bu iki günde yapılabilecek bir şey değil" ifadelerini kullanan bir yetkili ise, ateşkesin uzatılması konusunda henüz resmi bir mutabakat olmadığını kaydetti.

ABD’li yetkililer, Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı’na uyguladığı deniz ablukası ve İran ekonomisindeki derinleşen krizin, Tahran üzerindeki baskıyı artırdığını savundu. Bir yetkili, "İran’ın parası yok, iflas etmiş durumda. Biz de biliyoruz, onlar da bizim bildiğimizi biliyor" dedi.

"Petrolüyle bilinen bir ülkenin petrol üretememesi ne anlama gelir?"

İran’ın günlük yaklaşık 1,5 milyon varil petrol ihraç ettiği ve bunun günlük yaklaşık 140 milyon dolar gelir sağladığı belirtilirken, uzmanlar ablukanın bu geliri kısa sürede sıfırlayabileceğini ifade etti. İran petrolünün yaklaşık yüzde 90’ının işlendiği Hark Adası’nın da Hürmüz’deki abluka nedeniyle fiilen devre dışı kalabileceği değerlendiriliyor. Yetkililere göre İran’ın petrol ihraç edememesi ve depolama kapasitesinin dolması halinde üretimin durdurulması gerekebilir, bu da uzun vadeli ekonomik hasara yol açabilir. Bir yetkili, "Petrolüyle bilinen bir ülkenin petrol üretememesi ne anlama gelir? Bu, Venezuela’nın Nicolas Maduro döneminden bile daha kötü olur" dedi.

"Anlaşma yapılıp yapılamayacağını bekleyip göreceğiz"

Adı açıklanmayan Pakistanlı bir yetkili ise, "Anlaşma yapılıp yapılamayacağını bekleyip göreceğiz. Umutluyuz ve her iki tarafı da bu yönde teşvik etmeye çalışıyoruz" dedi.

İHA