Binlerce noter adayının beklediği sorunun yanıtı

Türkiye Noterler Birliği Başkanı Yunus Tutar, AA muhabirinin noterliklerin yoğunluğu ve noterlik müessesesinin problemleriyle ilgili sorularını cevapladı.

Türkiye Noterler Birliği Başkanı Yunus Tutar, noter olabilmek için liyakatı önceleyen sınav sisteminin bir an önce yürürlüğe girmesini istediklerini belirterek, "Hazırlanan yasa tasarısıyla noterlik müessesesi için dünyada yaygın olarak uygulanan ve liyakatı esas alan sınav sistemi devreye alınacak. Maalesef belgeyle noterlik bir bizim ülkemizde kalmış durumda. Yeni mezun olan bir hukukçunun şu anda Türkiye'de noter olması imkansız." dedi.

24 Haziran seçimleri öncesinde noterlerde herhangi bir durgunluk gözlemlemediklerini anlatan Tutar, "Piyasada bir canlılık var. Bu ay ve bu aydan önce de canlılık vardı." ifadelerini kullandı.

Günümüzde hukuk fakülteleri mezunlarının üniversiteyi bitirir bitirmez noter olabilmek için Noterlik Belgesi'ni alarak beklemeye geçtiğini aktaran Tutar, "Şu anda Adalet Bakanlığı'nın verdiği Noterlik Belgesi numarası 45 binleri geçti. Numara ise 8 bin seviyelerinde. 8 binli numaralar atanabiliyor şu anda. Senede 100-150 noterliğe atama yapılabiliyor." diye konuştu.

"Yeni mezun hukukçunun şu anda Türkiye'de noter olması imkansız"

"Günümüzde yeni mezun bir meslektaşımızın noter olabilme şansı yok." diyen Tutar, Adalet Bakanlığı'nın öncülüğünde Bilim Komisyonu'nun çalışmalarıyla Noterlik Kanunu Yasa Tasarısı'nın hazırlandığını kaydetti.

Noterliğin emekli mesleği haline geldiğini ifade eden Tutar, noterlerin gençlik aşısına ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Tutar, "Hazırlanan yasa tasarısıyla noterlik müessesesi için dünyada yaygın olarak uygulanan ve liyakatı esas alan sınav sistemi devreye alınacak. Maalesef belgeyle noterlik bir bizim ülkemizde kalmış durumda. Yeni mezun olan bir hukukçunun şu anda Türkiye'de noter olması imkansız. Ancak sınav sistemi gelince yeni mezun bir hukukçu noter olmayı hak ediyorsa olabilecek." bilgilerini verdi.

Düzenlemenin yasalaşması halinde 5 yıl noter yardımcılığı görevini yapanların da bu sınava girebileceğini anlatan Tutar, sahada uzmanlaşan yardımcıların mesleki tecrübeleri gereği noterliği güçlendireceğini söyledi.

"İstanbul'da 400 noterlik var"

Türkiye'de bin 931 noterlik bulunduğunu ifade eden Tutar, noterlerin kendileri haricinde 6 bin 500 de çalışanın bulunduğunu söyledi.

Tutar şu bilgileri verdi:

"Noterlik sayısı iş hayatıyla, ekonomideki gelişmeyle beraber sayısal artış göstermektedir. Noterlerin açıldığı yerler de bölgesel ekonomik gelişmeye göre planlanıyor. Örneğin İstanbul'da 400 tane noterlik var. Yeni noterliklerin açılmasına karar veren makam Adalet Bakanlığı'mız. Neye göre açıyor? Tespit edilen kriterler vardır. Noterlikler üç sınıftır. Her sınıfın bir kriteri var. Gelir ve iş sayısı. İşte o iş sayısı bir yerde kat edilirse hemen yeni bir noterlik açılıyor. Ve yeni noterliğin kurulması için bir tane hukukçuya ve yanında çalışanlara ihtiyaç duyuluyor."

Noter olabilmek için belge sisteminin yürürlükte olduğunu aktaran Tutar, bu sisteme göre noter olmak isteyenlerin ilk önce ticari hayatın daha sakin olduğu ilçelerde yapılan 3. sınıf noterlik için başvurması gerektiğini söyledi.

Bir noterin üst sınıfa geçmesiyle bir alt sınıfta oluşan boşluğun Resmi gazete'de duyurulduğunu anlatan Tutar, "Üst sınıfa geçme, vefat, emeklilik gibi hallerde bunlar Resmi Gazete'de ilan ediliyor. İlan edildiği zaman siz noterlik belgesi sahibiyseniz buraya müracaat edebiliyorsunuz. Müracaat ettiniz, peki neye göre atanıyorsunuz? Noterlik Belgesi numarası en küçük kiminse o atanabilir."

"Vatandaş cebinden çıkan paraya bakıyor"

Tutar, vatandaşların notere ödediği tutarın 3'te 2'sinin kamuya yapıldığını ifade ederek, "Noterler Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi'nin tahsildarıdır. Bu görevi de çok sağlıklı şekilde yerine getiriyoruz. 'Noterler çok fazla kazanıyor' anlayışı yanlış. Bugün asgari ücreti elde edemeyen noterliklerimiz de var. 40-45 yaşında, noterliğe yeni girmiş ve aylık geliri asgari ücret seviyesinde olan ve yakın zamanda olacak 100'ün üzerinde noterliğimiz var. Tabi toplumun gözünde iş hayatının ve ticaretin yoğun olduğu bölgelerdeki noterlikler öne çıkıyor. Bir de tabii siz ne söylerseniz söyleyin vatandaş cebinden çıkan paraya bakıyor. Halbuki notere ödediğiniz para sizi ileride başınıza gelebilecek birçok mağduriyetten korumak için yapılıyor." bilgilerini verdi.

Geçen yıl vatandaş ve tüzel kişilerin noterlere 4,5 milyar lira ödeme yaptığını ifade eden Tutar, "Geçen yıl noterlerin tahsil ettiği 4,5 milyar liranın 3,2 milyar lirasının devlet adına tahsil edildi." bilgilerini verdi.

Noterlerin gayrimenkul satışlarında yetki istediğini hatırlatan Tutar, "Bütün dünyada ve Avrupa'da noterlerin asıl işlevi gayrimenkulle ilgili akitlerdir. Sadece devir değil. Esas işlev budur. Bir de hukukçuluğu gerektiren bir alandır bu. Zamanında hukukçu sayısındaki eksiklik nedeniyle bu yetki tapu sicil müdürlüklerine verilmiş durumda. Şimdi bu bizim hedeflerimiz arasında." dedi.