İzleyici şikayet yağdırdı; dizi ve programlara ceza yağdı

RTÜK, yayın ihlallerini değerlendirmek üzere toplandı. Vatandaş şikayetleri ve izleme uzmanlarının raporlarını ele alan Üst Kurul, iki dijital platformun da aralarında bulunduğu yayın kuruluşlarına müeyyide (yaptırım) uygulandığı belirtti.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulunda, Disney Plus adlı kuruluşta yayınlanan ve Hasan Can Kaya tarafından sunulan Konuşanlar adlı programdaki genel ahlaka aykırı nitelikte içeriklere yer verilmesi ile argo ve küfürlü ifadelerin kullanılmasına yönelik ihlaller ele alındı. Programda, toplum tarafından hoş görülmeyen sadakatsizlik, kaba dil, kumar gibi davranışların bir başarı hikayesi gibi anlatılmasının, bu davranışların normalleşmesine hatta popülerlik kazanmak için taklit edilmesine yol açabileceğine dikkat çekilen Üst Kurulda programın, genel ahlak ve mahremiyet sınırlarının aşılmasını ödüllendirilecek bir performans olarak görüp teşvik ettiği tespit edildi. Bu gerekçelerle Disney Plus adlı isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan ‘Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka aykırı olamaz' ve 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan ‘Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır; dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez' hükümlerine aykırı hareket etmekten katalogdan çıkarma ve idari para cezası verildiği açıklandı.

Veliaht adlı dizinin 4 Aralık 2025, 11 Aralık 2025, 18 Aralık 2025 ve 25 Aralık 2025 tarihlerinde yayınlanan bölümlerindeki yayın ihlallerini görüşen Üst Kurul, dizide yer alan şiddet sahnelerinin şiddetin olağanlaştırıldığı, yöntem öğretici nitelikte olduğu ve şiddetin gerçek dünyada yer bulmasına yol açabilecek etkilere sebep olabileceğini tespit etti. Bu nedenlerle 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde yer alan 'Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz' hükmünü ve aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan 'Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlanamaz' hükmünü ihlalden idari para cezası verdi.

‘Halef: Köklerin Çağrısı' adlı dizinin 11 Aralık 2025 ve 18 Aralık 2025 tarihlerinde yayınlanan bölümlerine ilişkin web sitesi, telefon hattı ve e-Devlet üzerinden RTÜK'e iletilen çok sayıda şikayeti dikkate alan Üst Kurul, dizinin ilgili bölümlerinde resmedilen ilişkilerin sadakatsizlik ve değersizleştirme gibi temeller üzerine oturtulduğunu tespit etti. Ayrıca dizide iki kız kardeşin bir adamla evli olması, bu durumun baba bir iki kız kardeş arasında rekabete dönüşmesi, evliliğin her ikisiyle de normal gibi gösterilmesi sebebiyle çok eşliliğin normalleştirilmesi, kadınların küçük düşürücü şekilde yansıtıldığı tespit edildi. 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (s) bendinde yer alan ‘Kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadınları istismar eden programlar içeremez' hükmünü ihlalden idari para cezası uygulandı.

Efsane Futbol adlı programın 1 Aralık 2025, 6 Aralık 2025, 7 Aralık 2025, 14 Aralık 2025 ve 20 Aralık 2025 tarihlerinde ekrana getirilen bölümlerinde yer verilen ürün yerleştirmelerin program bütünlüğünü bozmasını ve ürüne aşırı vurgu yapıldığını tespit etti. 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 13'üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan ‘Ürün yerleştirmenin, medya hizmet sağlayıcının editoryal bağımsızlığını ve sorumluluğunu etkilemesine izin verilmez. Ürün yerleştirmede, ürün veya hizmetlerin kiralanması veya satın alınması doğrudan teşvik edilemez ve ürüne aşırı vurgu yapılmaz' hükmünü ihlalden idari para cezası uygulandığı belirtildi.

Spotify'a da küfürden ceza

RTÜK, Spotify adlı isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınladığı şarkılarda ve çalma listelerinde genel ahlaka aykırı nitelikte argo ve küfürlü ifadelerin kullanılmasını da Üst Kurul'da görüşüldüğünü belirtti. Kurul, Spotify'da çok sayıda çalma listesinde ve şarkıda küfürlü ve argo ifadeler olduğu, aynı zamanda hem Türkçe hem de toplumun genel ahlaki değerleri nezdinde olumsuz sonuçlara yol açtığını vurguladı. Bu çerçevede Spotify adlı isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan ‘Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka aykırı olamaz' ve 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan ‘Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır; dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez' hükümlerini ihlalden katalogdan çıkarma ve idari para cezası uygulandı.

İHA